Skilnad mellom versjonar av «Jiṣ’ḥák Alfassi»

Frå Alnakka.net
s (Utbyting av tekst - «{{DEt her}}» til «Dette»)
 
Line 1: Line 1:
<onlyinclude>Rebbí '''[[Jiṣ’ḥák Alfassi|Jiṣ’ḥák ben Jangakób hakkohén Alfassi]]''' ([[1013]]&ndash;[[1103]]), [[hebraisk språk|hebr.]] יִצְחָק הַכֹּהֵן אַלְפַסִּי ''Jiṣḥāq hakkōhēn Alfassī'', ofte kalla רי”ף '''RIF''', særlig blant [[asjkenazím]], var ein [[sefardím|sefardisk]] [[rabbinar]] som er særlig kjent för verket ''[[Sefer hahalakhót]]'', ofte rekna som det første storverket i den [[Halakhá|halakhiske]] litteraturen. </onlyinclude>
+
<onlyinclude>Rebbí '''[[Jiṣ’ḥák Alfassi|Jiṣ’ḥák ben Jangakób hakkohén Alfassi]]''' ([[1013]]&ndash;[[1103]]), [[hebraisk språk|hebr.]] יִצְחָק הַכֹּהֵן אַלְפַסִּי ''Jiṣḥāq hakkōhēn Alfassī'', ofte kalla רי”ף '''RIF''', særlig blant [[asjkenazím]], var ein [[sefardím|sefardisk]] [[rabbinar]] som er særleg kjent for verket ''[[Sefer hahalakhót]]'', ofte rekna som det første storverket i den [[Halakhá|halakhiske]] litteraturen. </onlyinclude>
  
 
== Biografi ==
 
== Biografi ==
<onlyinclude>Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart fødd i [[Algerie]] i [[1013]] og studerte i [[Kairouan]] i [[Tunisia]] under [[Nissím ben Jangakób]] og [[Ḥananél ben Husjiél]], de anerkjente rabbinske autoritetane i [[Nord-Afrika]] på den tida. Han flytta seinare til [[Fez i Marokko|Fez]] i [[Marokko]] til eit meir tolerant miljø. Det [[jødar|jødiske]] samfunnet i Fez tok på seg å støtte honom og familien hans slik at han kunne arbeide oförstyrra på boka ''[[Sefer hahalakhót]]''. </onlyinclude> De grunnla ein [[jesjibá]] (eit ''[[Torá]]-akademi'') i namnet hans òg, og mange studentar kom reisande frå heile [[Marokko]] för å studere under honom. Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart varande i Fez i 40 år og fullførte ''[[Sefer hahalakhót]]'' i løpet av tida si der. Etterkvart vart han kjent under namnet ''Alfassi'', som er [[arabisk språk|arabisk]] för ‘frå Fez’;. Tilnamnet RIF kjem frå «<u>R</u>ebbí <u>J</u>iṣ’ḥak al<u>F</u>assi».
+
<onlyinclude>Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart fødd i [[Algerie]] i [[1013]] og studerte i [[Kairouan]] i [[Tunisia]] under [[Nissím ben Jangakób]] og [[Ḥananél ben Husjiél]], dei anerkjente rabbinske autoritetane i [[Nord-Afrika]] på den tida. Han flytta seinare til [[Fez i Marokko|Fez]] i [[Marokko]] til eit meir tolerant miljø. Det [[jødar|jødiske]] samfunnet i Fez tok på seg å støtte honom og familien hans slik at han kunne arbeide oforstyrra på boka ''[[Sefer hahalakhót]]''. </onlyinclude> Dei grunnla ein [[jesjibá]] (eit ''[[Torá]]-akademi'') i namnet hans òg, og mange studentar kom reisande frå heile [[Marokko]] for å studere under honom. Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart varande i Fez i 40 år og fullførte ''[[Sefer hahalakhót]]'' i løpet av tida si der. Etterkvart vart han kjent under namnet ''Alfassi'', som er [[arabisk språk|arabisk]] for ‘frå Fez’;. Tilnamnet RIF kjem frå «<u>R</u>ebbí <u>J</u>iṣ’ḥak al<u>F</u>assi».
  
I [[1088]] vart han rapportert til styresmaktene av okjente grunnar. Han fór frå Fez og flykta {{ått}} [[Spania]], der han vart utnemnt til leidar för [[jesjibá]]en i [[Lucena i Spania|Lucena]] i [[1089]].
+
I [[1088]] vart han rapportert til styresmaktene av okjente grunnar. Han fór frå Fez og flykta {{ått}} [[Spania]], der han vart utnemnt til leiar for [[jesjibá]]en i [[Lucena i Spania|Lucena]] i [[1089]].
  
Jiṣ’ḥák Alfassi dødde kring 90 år gammel i [[1103]].
+
Jiṣ’ḥák Alfassi dødde kring 90 år {{gammel}} i [[1103]].
  
På sett og vis kan ein seie at Jiṣ’ḥák Alfassi var avslutninga på [[den geoniske perioden]]. Den siste av de [[Babylonske jødar|babylonske]] [[gaón|geoním]], [[Ḥai gaón]], dødde da Alfassi var 25 år gammel. Alfassi sjølv vart kalla «gaón» av fleire tidlige [[Halakhá|halakhiske]] autoritetar. Den mest kjente av studentane hans var [[Jehudá halleví]].
+
På sett og vis kan ein seie at Jiṣ’ḥák Alfassi var avslutninga på [[den geoniske perioden]]. Den siste av dei [[Babylonske jødar|babylonske]] [[gaón|geoním]], [[Ḥai gaón]], dødde da Alfassi var 25 år {{gammel}}. Alfassi sjølv vart kalla «gaón» av fleire tidlege [[Halakhá|halakhiske]] autoritetar. Den mest kjente av studentane hans var [[Jehudá halleví]].
  
 
== Verk ==
 
== Verk ==
  
 
=== Séfer hahalakhót ===
 
=== Séfer hahalakhót ===
'''Séfer hahalakhót''' utleider alle de klåre lovavgjerslone frå de tre [[Talmúd]]-voluma [[Séder Mongéd]], [[Séder Nasjím]] og [[Séder Nezikín]] i tillegg til enkelt[[traktat]]ane [[Massékhet Berakhót|Berakhót]] (ein del av [[Séder Zerangím]]) og [[Massékhet Ḥullín|Ḥullín]] (ein del av [[Séder Kodasjím]]). Alfassi transkriberte de [[Halakhá|halakhiske]] konklusjonane frå [[Talmúd]] ordrett, utan de kringliggjande drøftingane, og han utelet òg alt [[aggadá|aggadisk]] materiale. Dette verket vart spreidd i avskrifter före tida {{ått}} [[Rashi]] og andre kommentatorar og førte med seg ei djuptgripande endring i studiepraksisen til samtidige og seinare [[jødar]]: Med ''Séfer hahalakhót'' vart det elles svært tunglesne [[Talmúd bablí]] gjort tilgjengelig för vanlige folk. Boka ''Séfer hahalakhót'' vart snart kjent under tilnamnet «Talmúd katán» (‘litle-Talmúd’). Ho blir òg kalla «Hilkhót RIF», eller ‘RIF sine halakhót’.
+
'''Séfer hahalakhót''' utleier alle dei klåre lovavgjerslone frå dei tre [[Talmúd]]-voluma [[Séder Mongéd]], [[Séder Nasjím]] og [[Séder Nezikín]] i tillegg til enkelt[[traktat]]ane [[Massékhet Berakhót|Berakhót]] (ein del av [[Séder Zerangím]]) og [[Massékhet Ḥullín|Ḥullín]] (ein del av [[Séder Kodasjím]]). Alfassi transkriberte dei [[Halakhá|halakhiske]] konklusjonane frå [[Talmúd]] ordrett, utan dei kringliggjande drøftingane, og han utelet òg alt [[aggadá|aggadisk]] materiale. Dette verket vart spreidd i avskrifter føre tida {{ått}} [[Rashi]] og andre kommentatorar og førte med seg ei djuptgripande endring i studiepraksisen til samtidige og seinare [[jødar]]: Med ''Séfer hahalakhót'' vart det elles svært tunglesne [[Talmúd bablí]] gjort tilgjengelig for vanlege folk. Boka ''Séfer hahalakhót'' vart snart kjent under tilnamnet «Talmúd katán» (‘litle-Talmúd’). Ho blir òg kalla «Hilkhót RIF», eller ‘RIF sine halakhót’.
  
 
== Pekarar ==
 
== Pekarar ==

Siste versjonen frå 17. mai 2020 kl. 20:49

Rebbí Jiṣ’ḥák ben Jangakób hakkohén Alfassi (10131103), hebr. יִצְחָק הַכֹּהֵן אַלְפַסִּי Jiṣḥāq hakkōhēn Alfassī, ofte kalla רי”ף RIF, særlig blant asjkenazím, var ein sefardisk rabbinar som er særleg kjent for verket Sefer hahalakhót, ofte rekna som det første storverket i den halakhiske litteraturen.

Biografi

Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart fødd i Algerie i 1013 og studerte i Kairouan i Tunisia under Nissím ben Jangakób og Ḥananél ben Husjiél, dei anerkjente rabbinske autoritetane i Nord-Afrika på den tida. Han flytta seinare til Fez i Marokko til eit meir tolerant miljø. Det jødiske samfunnet i Fez tok på seg å støtte honom og familien hans slik at han kunne arbeide oforstyrra på boka Sefer hahalakhót. Dei grunnla ein jesjibá (eit Torá-akademi) i namnet hans òg, og mange studentar kom reisande frå heile Marokko for å studere under honom. Jiṣ’ḥak ben Jangakób hakkohén vart varande i Fez i 40 år og fullførte Sefer hahalakhót i løpet av tida si der. Etterkvart vart han kjent under namnet Alfassi, som er arabisk for ‘frå Fez’;. Tilnamnet RIF kjem frå «Rebbí Jiṣ’ḥak alFassi».

I 1088 vart han rapportert til styresmaktene av okjente grunnar. Han fór frå Fez og flykta ått Spania, der han vart utnemnt til leiar for jesjibáen i Lucena i 1089.

Jiṣ’ḥák Alfassi dødde kring 90 år gammel i 1103.

På sett og vis kan ein seie at Jiṣ’ḥák Alfassi var avslutninga på den geoniske perioden. Den siste av dei babylonske geoním, Ḥai gaón, dødde da Alfassi var 25 år gammel. Alfassi sjølv vart kalla «gaón» av fleire tidlege halakhiske autoritetar. Den mest kjente av studentane hans var Jehudá halleví.

Verk

Séfer hahalakhót

Séfer hahalakhót utleier alle dei klåre lovavgjerslone frå dei tre Talmúd-voluma Séder Mongéd, Séder Nasjím og Séder Nezikín i tillegg til enkelttraktatane Berakhót (ein del av Séder Zerangím) og Ḥullín (ein del av Séder Kodasjím). Alfassi transkriberte dei halakhiske konklusjonane frå Talmúd ordrett, utan dei kringliggjande drøftingane, og han utelet òg alt aggadisk materiale. Dette verket vart spreidd i avskrifter føre tida ått Rashi og andre kommentatorar og førte med seg ei djuptgripande endring i studiepraksisen til samtidige og seinare jødar: Med Séfer hahalakhót vart det elles svært tunglesne Talmúd bablí gjort tilgjengelig for vanlege folk. Boka Séfer hahalakhót vart snart kjent under tilnamnet «Talmúd katán» (‘litle-Talmúd’). Ho blir òg kalla «Hilkhót RIF», eller ‘RIF sine halakhót’.

Pekarar


GNU-logoen This article is based entirely or in part on the article Isaac Alfasi from the English Wikipedia. It may be copied, distributed and/or modified according to the conditions of the GNU Free Documentation License.