Fag:Estetiske fag

Frå Alnakka.net

estetiske fag • matematikk/naturfag • samfunnsfag • religion/livssyn • språk/litteratur

engelsk • hebraisk • kroppsøvingmat og helse • matematikkmusikknaturfag • norsk • spansk • tysk

Estetiske fag

Artiklar

Abraham Baer (1834-1894).jpg
Abraham Baer (fødd i 26. desember 1834 i Filehne i Prøyssen (no Wieleń i Polen); død den 7. mars 1894 i Göteborg i Sverige) var ein tysk-asjkenazisk ḥazzán, musikar og komponist. Far hans ville at han skulle bli rabbinar, men Abraham var så glad i musikk og synagogesong at han velte å bli ḥazzán (kantor) i staden. I særdeles ung alder flytta han til Tyskland og tok timar for å forberede seg til livet som ḥazzán. Han var ḥazzán i Pakosch og Schwetz i Vestprøyssen ei stund; og i 1857 fikk han ein post i Göteborgs synagoga. Han var alt godt forbereidd i hebraisk og Talmúd, og han eigna tida si til å tileigne seg verdslege kunnskapar, inkludert musikkvitskap. Hovudfokuset hans var innafor jødiske tradisjonelle melodiar, eit felt som hadde vorte lite utforska fram til da. I 1871, etter femten års hardt arbeid, gav han ut verket Bā'al Tefillah, oder der Practische Vorbeter, ei omfattande samling av jødiske tradisjonelle melodiar.   Les meir …
Clavicembalo all8 Pisaurensis Venezia 1543.gif
Eit cembalo (frå it. clavicembalo) er eit tangentinstrument med strenger der tonen blir dana av plekter som knipsar strengen. Dei eldste cembaloa vi kjenner til vart bygd i Italia1300-talet. Cembaloet hadde storheitstida si frå 1500-talet til 1700-talet, da fortepianoet etterkvart tok over. Det finst fleire olike former av cembalo i tillegg til den vanlege, inkludert virginal (rektangulære instrument med klaviaturet på eine langsida, spinett (oftast meir eller mindre trekanta instrument med klaviaturet på skrå av strengene og klavicyterium, der strengene er loddrette.   Les meir …
Ole Andreas Lindeman.jpg
Ole Andreas Lindeman (17691857) var ein organist, pianist og musikkpedagog frå SurnadalenNordmør. Han var fødd den 17. januar 1769Øye i Surnadal av föreldra Anne Christine Tangen og den fløyte- og fiolinspelande amatørmusikaren Jacob Madsen Lindeman (17351822) som var sorenskrivarNordmør. Lindeman tok eksamen artium ved Trondhjems Latinskole före han reiste til København i 1788 for å studere ved Universitet i København. Den første tida der studerte han juss og arbeidde som kopist ved Rentekammeret. Etter kvart bruka han stadig meir av tida på musikk. Ole Andreas Lindeman vart elev av kapellmeister Israel Gottlieb Wernicke i harmonilære og komposisjon og studerte elles klavér og fiolin.   Les meir …
Emanuel-at-piano.jpg
Emanuel Aguilar (18241904) var ein engelsk-sefardisk pianist og komponist. Emanuel Aguilar vart fødd den 23. august 1824 ått foreldra Emanuel Aguilar (1787–1845) og Sarah Dias Fernandes (1787–1854). Han var bror ått Grace Aguilar. I tillegg til dei klassiske verka han komponerte, er han blant anna kjent for å ha harmonisert mykje av liturgien ått det portugisarjødiske samfunnet i England.   Les meir …
Mendelssohn Bartholdy.jpg
Jakob Ludwig Felix Mendelssohn (Bartholdy) (f. 3. februar 1809 i Hamborg; d. 4. november 1847 i Leipzig) var ein tysk romantisk komponist av jødisk opphav. Han var kanskje det störste vidunderbarnet etter Mozart. Jakob Ludwig Felix Mendelssohn vart fødd i Hamborg som son av ein bankier, Abraham, som igjen var son av den kjente tysk-jødiske filosofen Moses Mendelssohn. Mendelssohn fikk pianoundervisning av mor si da han var seks, og da han var sju vart han undervist av Marie Bigot i Paris. Frå 1818 studerte han komposisjon med Carl Friedrich Zelter i Berlin. Han gav truleg sin første offentlige konsert som niåring, da han deltok på ein kammerkonsert. Han var tidleg ein produktiv komponist og skreiv sitt første publiserte verk, ein pianokvartett, da han var 13 år gammel.   Les meir …
6199 St. Joergensveita 7, Trondheim.jpg
Synagogen i St. Jørgensveita i Trondheim låg i loftsetasjen i St. Jørgensveita 7 og vart innvigd som den første synagogen i Trondheim i 1899. Synagogen var i bruk fram til den novarande synagogen i Arkitekt Christies gate i Trondheim vart innvigd i oktober 1925.   Les meir …
Leif Halse (18961984) er ein forfattar frå Surnadal kommuneNordmør som særlig er kjent som tekstforfattar til tekneserien om Vangsgutane. Han vart fødd i 1896 i Halsa og budde i Surnadal i oppveksten. Seinare budde han i Levanger. Han dødde i 1984.   Les meir …
Jean-Baptiste Forqueray (1699-1782).png
Gambe eller viola da gamba er fellesnamnet på dei olike strykeinstrumenta i gambefamilien. Gambefamilien har sitt nærmaste opphav i den spanske vihuelaen. Gambone skil seg frå instrumenta i fiolinfamilien ved at kroppen skrår mot halsen, ved at instrumenta normalt har 6–7 strenger heller enn 4, ved at stemminga er kvart- og tersbasert heller enn kvintbasert, ved at bogan blir bruka med underhandsteknikk heller enn overhandsteknikk og ved at ein oftast brukar tverrband på halsen.   Les meir …
Menuett er ein tradisjonell barokkdans av fransk opphav. Menuetten går i moderat, grasiøs tretakt og har to deler som kvar blir repetert i si opprinnelige form. Menuetten var ein av de best likte dansane ved hoffet til Louis XIV av Frankrike. Menuetten kom inn i den klassiske musikken gjenom den barokke dansesuiten og vart enda meir utbreidd da han vart etablert som fast tredjesats i klassisistiske symfoniar. I skandinavisk folkemusikk finst menuetten stadvis i Norge, Sverige og Finland — nokre gonger under noko olikt namn, slik som «Melodont» i Sunndalen.   Les meir …
Surabahar 2.jpg
Ein surbahār (hindī सुर बहार, urdū سربہار, /sur bahār/) eller bass-sitār er eit klimpreinstrument med åtte overstrenger og 15–17 understrenger som blir bruka i nordindisk klassisk musikk. Instrumentet blir spela med mizrāb (मिज़राब, fingerplekter) og liknar på sitār, men er vanlegvis stemt kring ein kvart til ein oktav djupare. Surbahāren er over 130 cm lang og har eit tørka graskar som ekstra resonator øvst på halsen. Halsen er laga av edeltre (enten Cedrela tuna eller teak) og har svært lange og høge tverrband som gjer glissandoar på opptil ein oktav mulig med å dra strengen innaför samma grepet.   Les meir …
C07882 Skeppsholmen timmerkaata.jpg
Ei tømmerkåte (sv. timmerkåta) er ein hovudsakleg skogssamisk kåtetype der den steinsette ringen ved ytterveggen har vorte erstatta av eit rettsida fundament av lafta stokkar. Typisk sétt er fundamentet kvadratisk, men seks- og åttekanta fundament førekjem òg. Tømmerkassen er typisk sétt 2–3 omfar høg. I eldre tid blir det hevda at bogastongskonstruksjon inni tømmerkassen var vanleg, men slik vi kjenner desse kåtone i dag, så har dei eit meir konvensjonelt sperre- og åssystem. I ei typisk, kvadratisk lafta kåte danar taket ei firkanta pyramideform (valmtak) med ein meir eller mindre kvadratisk til rektangulær ljore øvst. Taket er tekt med fleire lag never, og oppå nevra att er det lagt eit lag med kraftige halvkløyvingar som held nevra på plass. Desse halvkløyvingane er ofte lause, slik at ein kan ta dem av for å reinske opp nevra og late ho tørke av og til. Tømmerkåtor er særlig vanlig i umesamisk og til dels pitesamisk kultur, men finst òg ein del plassar i Finland og Russland.   Les meir …
NF.1905-0145 klavikord Jansen 1763.jpg
Eit klavikord er eit tangentinstrument med strenger der tonen blir dana av stiftar som slår mot strengen og ligg mot strengen til ein slepper tangenten att, i motsetning til piano, der hammaren slår mot strengen og dett tilbake att med ein gong. Det finst tre hovudtypar av klavikord: bunde klavikord, der strengene er dempa på eine sida og kvar streng har to eller fleire stiftar med ulike tonehøgder; obunde klavikord, der strengene er dempa på eine sida og kvar streng har éin stift og ei tonehøgd; og cembal d'amour, som er eit obunde klavikord der strengene er odempa på begge sidor og stiften slår an strengen midt på slik at begge sidone kling med med samma tonehøgda. Klavikordet, som på 1700-talet i Skandinavia ofte rett og slett vart kalla claveer, var mest populært i Skandinavia, i tyskspråklege land og på Den iberiske halvøya. I Norge var klavikordet populært frå tidleg på 1600-talet og utover til nokre tiår innpå 1800-talet.   Les meir …

Populære sidor

  1. Grølislåtten (vist g.)
  2. Teskjahjellinn (vist g.)
  3. Adón hasseliḥót (vist g.)
  4. Flory Jagoda: «Ocho candelicas» (vist g.)
  5. Mekhiná (vist g.)
  6. Lafteverk (vist g.)
  7. Kråkå raka, dúå dró (vist g.)
  8. Byrðingr (vist g.)
  9. Valnesfjord kirkje (vist g.)
  10. Ró, ró, rękje, båtn va ei eikje (vist g.)
  11. Virginal (vist g.)
  12. Slipstein (vist g.)
  13. Sjalíaḥ ṣibbúr (vist g.)
  14. Spikjinn satt o hakka (vist g.)
  15. Tyskfele (vist g.)
  16. Stát upp, Maggedúliadei (vist g.)
  17. Erling Torske (vist g.)
  18. Tore Hoås (vist g.)
  19. Las estrellas de los cielos (vist g.)
  20. Haftará (vist g.)
  21. Stóruksinn brumma (vist g.)
  22. Vincenzo Bellini (vist g.)
  23. La Despedida (vist g.)
  24. Musikkinstrument i renessansen og barokken (vist g.)
  25. Synagogen i Østre Elvebakke i Kristiania (vist g.)
  26. Synagogen i Osterhausgaden i Kristiania (vist g.)
  27. Geir Winje: Synagogen (vist g.)
  28. Tengamím (vist g.)
  29. David Munrow (vist g.)
  30. Tjøro (vist g.)
  31. Synagogen i Calmeyergaten i Kristiania (vist g.)
  32. Jiddisch musikk (vist g.)
  33. Pissí uppi órda sprang (vist g.)
  34. Ḥazzán (vist g.)
  35. Bukkjen stó i brynna (vist g.)
  36. Kråkå satt på gárdstaur (vist g.)
  37. Ręven gikk på sétra (vist g.)
  38. Hazeremos una merenda (vist g.)
  39. Carl Philipp Emanuel Bach (vist g.)
  40. Kara tú omna (vist g.)
  41. Devender Singh (vist g.)
  42. Reiphegd (vist g.)
  43. Sārangī (vist g.)
  44. Børdtre (vist g.)
  45. Holger Aresvik (vist g.)
  46. Psalmodikon (vist g.)
  47. Adió querida (vist g.)
  48. Meḥiṣṣá (vist g.)
  49. Emanuele d'Astorga (vist g.)
  50. Una noche al lunar (vist g.)
  51. Pissí, Pissí, katta (vist g.)
  52. Sārandā (vist g.)
  53. Ola Årsund (vist g.)
  54. Taffelpiano (vist g.)
  55. Aron Beer (vist g.)
  56. Beinskurd (vist g.)
  57. Ljore (vist g.)
  58. Per Sivle: «Den fyrste song eg høyra fekk» (vist g.)
  59. Historisk oppføringspraksis (vist g.)
  60. Veltemperering (vist g.)
  61. Knut Johannessen (f. 1955) (vist g.)
  62. Tverrfløyte (vist g.)
  63. Ner tamíd (vist g.)
  64. Ensemblet Sturm und Drang (vist g.)
  65. Sefardisk musikk (vist g.)
  66. På gúłe vei (vist g.)
  67. Hekhál (vist g.)
  68. Synagogen i Leiwen (1913–1938) (vist g.)
  69. Xhamia e Et'hem Beut (vist g.)
  70. Por una niña tan hermoza (vist g.)
  71. Salomone Rossi (vist g.)
  72. Sverre Jensen (f. 1944) (vist g.)
  73. Kattå mi va grå (vist g.)
  74. Era escuro (vist g.)
  75. Súlla lúlla bána, grautn hęng i járna (vist g.)
  76. Helge Husby (vist g.)
  77. Kamnov (vist g.)
  78. Synagogen i Esslingen am Neckar (vist g.)
  79. DS «Nordmør» (1890) (vist g.)
  80. Stórsvartn va ęn fúllbrá mann (vist g.)
  81. Pissí satt uppå omna o spann (vist g.)
  82. Synagogen i Massenbachhausen (vist g.)
  83. Jon M. Skogstad (vist g.)
  84. Moské (vist g.)
  85. Ingvald Glomstad (vist g.)
  86. Menuett (vist g.)
  87. Synagoge Kohlhöfen (Hamborg 1859-1934) (vist g.)
  88. Mordechai Hershman (vist g.)
  89. Nils Bakke (vist g.)
  90. Minbar (vist g.)
  91. Bevis Marks-esnogaen (vist g.)
  92. Academy for Jewish Religion (New York) (vist g.)
  93. Španělská synagoga (vist g.)
  94. Unni Boksasp (vist g.)
  95. Stora Synagogan i Stockholm (vist g.)
  96. Sjnjaka (vist g.)
  97. Klavicyterium (vist g.)
  98. Abraham de Casseres (vist g.)
  99. Kristian Halse (vist g.)
  100. Synagogen i Karlstad (vist g.)