Dativ

Frå Alnakka.net
Versjonen frå 5. mai 2020 kl. 03:26 av Olve Utne (diskusjon | bidrag) (Utbyting av tekst - «{{tekit}}» til «teke»)
(skil) ← Eldre versjon | Siste versjonen (skil) | Nyare versjon → (skil)
Kasus
  1   Nominativ
  2   Akkusativ
  3   Genitiv
  4   Dativ
  5   Lokativ
  6   Ablativ
  7   Instrumentalis
  8   Vokativ
  9   Illativ
10   Inessiv
11   Elativ
12   Komitativ
13   Essiv
14   Abessiv

Dativ er det kasuset som blir bruka i samband med omsynsledd — særlig i dei indoeuropeiske språka som enno har morfologiske kasus. I mange språk har dativ teke over funksjonen til andre kasus òg — inkludert lokativ (påstadskasus), ablativ (fråstadskasus) og instrumentalis (redskapskasus). I tillegg til rein syntaktisk styring, kan dativ bli styrt av verb, preposisjonar og adjektiv.

Lokativisk dativ

Ablativisk dativ

Instrumental dativ

(å) henge handom (Mal:Ndm. (å) hä’ng hando), ‘(å) henge [med] henderne, (å) sitta utan å gjera handarbeid’
(å) hakke tonnom (Mal:Ndm. (å) ha’kk tonno), ‘(å) hakke (med) tennerne, (å) hakke tenner’

Verbstyrt dativ

han mata kunom (Mal:Ndm. hann mata kúno), ‘han mata kyrne’
ho likest moren (Mal:Ndm. hó líkjest mórinn, ‘ho liknar mora’

Adjektivstyrt dativ

Er du redd musen? (Mal:Ndm. E dú reidd músn?), ‘Er du redd musa?’
Dei vart ikkje kvitt lusen. (Mal:Ndm. Däm vart ikkje kvítt lúsn.), ‘Dei vart ikkje kvitt lusa.’

Preposisjonsstyrt dativ