Emne:Nordre Nordmør

Frå Alnakka.net

Austlandet • Agder • Vestlandet • MIDT-NORGE • Nord-Norge • Norrland • Jämtland • Svealand • Götaland • Skåne • Danmark • Færøyane • Island • Finland

NORDMØR • Fosen • Uttrøndelag • Trondheim • Inntrøndelag • Namdalen

Kristiansund • Søndre Nordmør • Indre Nordmør • Nordre Nordmør

Nordre Nordmør eller Nordre Nordmøre er eit namn på den nordaustlegaste delen av Nordmør. Det varierer noko kva kommunar som blir rekna til området. Kjerneområdet er Smøla og Aure, men Halsa kan òg bli medrekna. Området har røter i Vik tinglag og Halsa tinglag rettsleg sétt og Aure prestgjeld og det seinare avdelte Edøy prestgjeld geistleg sétt. Avisa Nordvestnytt hadde Smøla og Aure som dekningsområde, og avisa Søvesten har Aure og Hemne som primærdekningsområde.

Artiklar

C06834 hoybore.jpg
Ei høybåre er ein stegaliknande landbruksredskap som blir bruka til å bera inn høy under slåttonna. Høybåra har nok særlig vorte bruka på husmannsplassar og på sjølveigande småbruk som ikkje var store nok til å ha, eller leige, hest og vogn. Høyet blir kasta ihop til rekkjor og ordna i kjemmor med riva. Så legg ein kjemmone på båra, ei for ei, til lasset er stort nok. Lasset blir gjørdt (gyrdt) med eit taug med reiphegd (trelykkje) i eine enden, og så ber to personar båra mellom seg til låven eller løda.   Les meir …
Nordvestnytt var ei lokalavis som vart utgjeven på Hopen i Smøla kommuneNordmør. Avisa, som vart etablert i 1988 og kom ut éin gong i vekka, hadde Smøla og Aure kommunar som dekningsområde. Nordvestnytt hadde ein dekningsprosent på 65 % i primærområdet i 2008[1] og konkurrerte først og fremst med lokalavisa Søvesten (utg. i Heim), med distriktsavisa Tidens Krav (utg. i Kristiansund) og med landsdelsavisa Adresseavisen (utg. i Trondheim). Avisa gikk inn i 2019   Les meir …
C23050 aurgjeldsfyring.jpg
Aurgjeldgeit eller aurgjeldsgeit, òg kalla aurgjeldsbåt og rett og slett aurgjelding, er den nordlegaste av dei tre geografiske hovudtypane av geitbåtane. Dei skil seg ut frå dei to andre hovudtypane ved at dei er noko smalare; dei har lengre kjøl og brattare stamnar; og dei er rigga enten med symmetrisk råsegl eller med lårsegl («geitbåtsegl»), i motsetning til søfjordingen og romsdalsgeita, som normalt allveg er rigga med lårsegl. Med unntak av dei mest alderdommelege båtane har dei gjerne fleire trekk frå dei nyare åfjordsbåtane enn andre geitbåtar har, inkludert vaterbord, rorkult (i staden for styrvol) og festbetar. I nyare tid er aurgjeldsgeita typisk for det gamle Aure prestgjeld, inkludert Rodal og Engdal og Stemshaug, så vel som Vinjefjorden innover mot Vinjeøra i det gamle Hemne prestgjeld, men i eldre tider (føre kring 1800) ser dette ut til å ha vore den tradisjonelle båttypen oppetter Trøndelag òg.   Les meir …
Vinjeoera.jpg
Vinjefjorden er ein smal og lang fjord som, i snevrare tyding, strekkjer seg frå Heim kommune i Fosen til Aursundet og Valsøyfjorden i Aure og Halsa kommunar på Nordmør. Europaveg 39 går langs heile sørsida av fjorden, medan Fylkesveg 359 går langs deler av nordsida. Vinjefjorden strekkjer seg offisielt frå Vinjeøra i aust og heilt til Talgsjøen i vest, men på grunn av sunda Aursundet, Imarsundet og Solåsundet i nord og sidefjordane Valsøyfjorden, Skålvikfjorden og Halsafjorden i sør, blir han stundom berre rekna for å strekkje seg til Aursundet. Korsnesfjorden er namnet på fjorden sørom Stabblandet, medan Arasvikfjorden ligg på sørsida av Ertvågsøya.   Les meir …
Trondheimsleia er havområdet mellom Smøla og Aure kommunar på Nordmør og mellom Hitra kommune og kommunane Hemne, Snillfjord og Agdenes i Fosen. Trondheimsleia strekkjer seg 94 km nordaustover frå nordsida av Tustna i sørvest til innløpet til Trondheimsfjorden ved Agdenes i nordaust. Den delen av Trondheimsleia som ligg sørom Smøla blir òg kalla Edøyfjorden. Mellom Smøla og Hitra går Ramsøyfjorden sørover til Trondheimsleia, og herifrå går leia inn i Fosen. Av bygder og tettstader langs leia finn vi Leirå på Tustna, Tjeldbergodden i Aure, Sandstad og Grindvika på Hitra, og Vassbygda. Hurtigruta og Kystekspressen mellom Kristiansund og Trondheim trafikkerer Trondheimsleia på langs. I tillegg kryssar fleire ferjerutor leia. Leia er veldig djup, opptil 250 meter på det djupaste, noko som skapte problem da Hitratunnelen vart prosjektert. Mellom Jøstenøya på Hitra og Hemnskjela i Snillfjord vart det funne ein terskel som «berre» var 185 meter djup, og her vart tunnelen til slutt bygd med det lågaste punktet på 264 meter.   Les meir …
Edeyfjorden (NASA WW) med namn.png
Edøyfjorden er den delen av Trondheimsleia som ligg mellom Tustna, Solskjelsøya, Stabblandet, Ertvågsøya, Grisvågøya og Lesundøya mot fastlandet og Edøya og dei andre øyane og holmane innom Smøla mot havet.   Les meir …
Kr. Halse (1907) Folkemusik fra Nordmoere s. 01 (omslag).jpg
Kristian Halse (18581939) var ein lærar, kirkjesongar og tradisjonsinnsamlar frå Halsa, seinare òg busett i Todalen i Stangvik i novarande Surnadal kommune. Han er kjent for å ha samla inn folketonar frå Nordmør, blant anna etter Gråvinn (Ola Kvande). Kristian Halse var far ått læraren, forfattaren og spelmannen Leif Halse.   Les meir …
Valseyfjord 8.52994E 63.11488N 2004-07.png
Valsøyfjorden er ein fjord og eit bygdalag på sørsida av VinjefjordenNordmør. Bygdalaget var tidlegare eigen kommune (sjå Valsøyfjord kommune) og i perioden 19642019 del av Halsa kommune, men har sidan 1. januar 2020 lege til Heim kommune.   Les meir …
2192 Kyrhaug fyr.jpg
Kyrhaug (trad. uttale /"cørʌu/ (Edøya) el. /"çy:rʌu/ (Tustna), ofte skreve Tyrhaug, er ein matrikkelgard og ei grend på Edøya i Smøla kommuneNordmør. Den mest pålitelige skrivemåten vi kjenner til i eldre skrifter er Kyrhofuit/Kirhofuit, som vi finn i P. Claussøn Friis (15451614) sine skrifter; namnet er eigentlig Kyrhaud, av norr. *Kýrhǫfuð (‘kuhaud’). Skrivemåten med t-, som finst belagt frå sist på 1500-talet og framover, kjem av at namnet har vorte tolka som tyr + haug: Tørhogh (1590), Thiurhoug (1643), Tyrhoug (1667).   Les meir …
Tyrhaug Fyr.jpg
Tyrhaug fyrstasjon er ein fyrstasjon som ligg på den kring 70 m lange og 50 m breie Ringholmen ved KyrhaugEdøyaNordmør. Fyrstasjonen, som ligg ved Trondheimsleia, vart oppretta i 1833 som den aller første fyrstasjonen på Nordmør. Til å begynna med inneheldt fyrstasjonen ei lafta fyrbygning på 10×10 alen som inneheldt bustad, oljelager og fyrstuo. Denne bygninga hadde tårn som inneheldt sjølve fyrlykta. I 1835 vart det bygd til eit lafta uthus på 8×12 alen. I dette uthuset var det blant anna vedskott og fjøs med plass til ei ku.   Les meir …

Populære sidor

  1. Høybåre (vist g.)
  2. Arabolt (vist g.)
  3. Hans Grøn Bull: «Et og Andet om Edøe-Præstegjeld paa Nordmøer» (vist g.)
  4. Trefningane den 8. og 9. april 1537 (vist g.)
  5. Holger Aresvik (vist g.)
  6. Ola Årsund (vist g.)
  7. Båtsmenn som dreiv med forræderi i Trondheim (1537) (vist g.)
  8. Jakt «Johanna» (1893) (vist g.)
  9. Søvesten (vist g.)
  10. Nordvestnytt (vist g.)
  11. Aurgjeldgeit (vist g.)
  12. Kystlaget Geitbåtens Venner (vist g.)
  13. Langholmen (Aure kommune) (vist g.)
  14. Sålåsundet (vist g.)
  15. Imarsundsambandet (vist g.)
  16. Nordre Nordmør (vist g.)
  17. Vinjefjorden (vist g.)
  18. Trondheimsleia (vist g.)
  19. Edøyfjorden (vist g.)
  20. Kristian Halse (vist g.)
  21. Leif Halse (vist g.)
  22. Valsøyfjorden (vist g.)
  23. Halsa kommune (vist g.)
  24. Domsutsegn frå Olaf Monsson i saka mot Ivar paa Stocke (1544) (vist g.)
  25. Statens Sauavlsgård på Edøy (vist g.)
  26. Edøya (vist g.)
  27. Kyrhaug (vist g.)
  28. Tyrhaug fyrstasjon (vist g.)
  29. Smøla kommune (vist g.)


  1. «Nordvestnytt» i Nærpressekatalogen 2008.