Kultur

Frå Alnakka.net

Gå til: navigering, søk

Kultur (gjenom latin cultura frå colere (‘dyrke, foredle, kultivere’) er eit omgrep som generelt viser til mønster av menneskelig aktivitet og de symbolske strukturane som gjev slik aktivitet meining. Olike definisjonar av «kultur» viser til olike teoretiske förståelsar, eller undersøkjelseskriterium, av kultur. Omgrepet er vanskelig å definere i moderne tid fordi det blir bruka i svært mange samenhengar på svært olike måtar. I begynnelsen av 1950-åra samla de amerikanske antropologane Alfred Kroeber og Clyde Kluckhohn over 100 olike definisjonar av ordet bruka i engelsk litteratur.

Det er no vanlig å definere kultur etter tre olike retningar:

  • Det kvalitative, verdiorienterte eller humanistiske kulturomgrepet
Det har som føresetnad at det finst ein kulturell verdimålestokk. Historisk har kulturomgrepet gjenomgått ei endring frå ei konkret tyding knytt til vekst i naturen i overført meining til å kjennetekne det alminnelige åndelige utviklingsnivået i samfunnet som heilheit.
idéar, normer og verdiar i olike samfunn må forståast ut frå premissa ått dessa samfunna, ikkje ut frå nånn utaförståande kvalitativ målestokk. Ein idealistisk samfunnsvitskaplig fagtradisjon vil bruke denna definisjonen:
Kultur er det fellesskapet av idéar, verdiar og normer som eit samfunn, det vil seie ei gruppe menneske, har, og som de prøver å føre vidare til den kommande generasjonen.
Ein materialistisk kulturhistorisk fagtradisjon vil bruke definisjonen:
Med kultur forstår vi dels de materielle omgivelsane som menneska har bygd opp kring seg, dels den åndelige arva i form av verbale tradisjonar, trusførestellingar, idéar, kunnskap, normer og anna som de har tileigna seg gjenom læring og tilpassing.
  • Det utvida eller kulturpolitiske kulturomgrepet
Det nye kulturpolitiske kulturomgrepet har blant anna bakgrunn i ein samfunnsvitskaplig basert erkjennelse av at den tradisjonelle kulturen først og fremst er kulturen for ein sosial elite. Men etter kvart slo det synet gjenom at ein moderne, demokratisk kulturpolitikk burde femne vidare. Det burde omfatte kulturlivet til folk flest «som det blir levd».

Litteratur

Pekarar


GNU-logoen Denna artikkelen er heilt eller delvis basert på artikkelen «Kultur» frå Nynorsk Wikipedia og kan kopierast, distribuerast og/eller endrast slik det er sett opp i GNU fri dokumentasjonslisens. För ei liste over bidragsytarar til den opprinnelige artikkelen, sjå endringshistorikk knytt til den opprinnelige artikkelen. För ei liste over bidragsytarar til denna versjonen, sjå endringshistorikk knytt til denna sida.
Personlige verkty