Fag:Naturfag

Frå Alnakka.net

Gå til: navigering, søk

kunst/handverk • matematikk/naturfag • musikk/dans • praktiske fag • samfunnsfag • religion/livssyn • språk/litteratur

matematikknaturfag

astronomifysikkkjemibiologinaturbruk

Naturfag

Artiklar

Beaufortskalaen er ein empirisk klassifikasjon av vindhastigheita. Skalaen vart laga i 1806 av Sir Francis Beaufort, ein irsk offiser i the British Navy (Den britiske marinen). Admiral Beaufort baserte skalaen på seglføringa ved bidevindsegling (segling med vinden i dei førande kvadrantane) på fullrigga orlogsfarty tidlig på 1800-talet. Skalaen fikk 13 nivå der 0–4 omfattar farten som fartyet kan ventast å nå med alle segl sett, 5–9 om den seglsettinga som trengst for å halde på manøvreringsevnen i ein stridssituasjon og 10–12 om kossen fartyet skal handterast för å overleva. Seinare meteorologar (the International Meteorological Committee, 1946) har lagt til trinn 13–17, som òg omfattar dei vindstyrkane som kan oppstå i tropiske orkanar, tornadoar (skypumpor) og liknande.   Les meir …
Vaccinium uliginosum (Sinikas2 2008-2).jpg
Blokkbær (nyn./bm. blokkebær) eller skinntryte (Vaccinium uliginosum) er ein dvergbusk i samma slekta som blåbær, tyttebær og tranebær. Blokkbær liknar mykje på blåbær, men skil seg blant anna ut med at busken har brun bark heller enn grøn, at blada har glatte kantar og tydelig bleikare underside, og at fruktkjøttet er fargelaust til kvitaktig heller enn raudlilla til svart.   Les meir …
Dalasau.jpg
Dalasauen (nyn./bm.) er ei krysning mellom spælsau og olike engelske rasar (sutherlandsau, leicestersau og sjeviot). Han er ein relativt stor sau med middels ullkvalitet. Dalasauer er vanlige over heile Norge, og 43 % av dyra tilslutta Sauekontrollen er dalasauer. Dalasauen har opphav i den innblandinga av leicestersau og delvis sjeviotsau i den gammelnorske sauen som begynte kring 1860. Dei her blandingstypane viste seg å konkurrere godt i vestlandske fjordbygder med godt sommarbeite og god vinterfôring.   Les meir …
9438rtucr elbil Think.jpg
Ein elbil er ein bil som blir dreven av elektrisk kraft. Ettersom elbilar ikkje slepp ut CO₂ og andre klimagassar når de blir bruka, fører ikkje bruk av elbil til auke i drivhuseffekten anna enn det som gikk med til produksjonen av bilen og vegen, og det som eventuelt gikk med til kraftproduksjonen. Slik sett er elbilen den minst förureinsande i drift av alle privatbilslag.   Les meir …
Reindeer in Kangerlussuaq (Brandt).png
Grønlandsrein (Rangifer tarandus groenlandicus) og alaskakaribu (av ein del rekna som eigen underart, Rangifer tarandus granti), er karibuar som lever i områda frå Vest-Grønland, Nunavut (sørom Parry Channel) og nordlige deler av Northwest Territories (grønlandsrein) til Yukon og store deler av Alaska (alaskakaribu).   Les meir …
17922cr Vipera berus.jpg
Ein hoggorm (nyn./bm. hoggorm, bm./sv. huggorm, da. hugorm), lat. Vipera berus, er ein av over 200 artar i hoggormfamilien (Viperidae). Han er mest utbreidde ormen i verda, den einaste arten i hoggormfamilien som hører heime i Nord-Europa og den einaste viltlevande giftige ormen i Skandinavia. Han finst i heile Sverige med unntak av eit lite område aller lengst nord, og i Norge er det funne hoggorm så langt nord som til Rana kommuneHelgeland.   Les meir …
Jakobsstaven av ComputerHotline.png
Jakobsstaven er eit stjernebilde med tre stjernor på rett line. Det her stjernebildet, som blant anna er kjent som Jakobsstavennorsk, svensk og dansk og som De tre vise männen på svensk, er òg kjent som Orions belte og inngår som ein asterisme (ein del av ein offisiell konstellasjon) av Orion, som i tidligare tider òg har vore kalla Jakob.   Les meir …
C04364 jamtget.jpg
Jamtgeit (sv. jämtget) er ein gammel geitrase frå Jamtland og Herjedalen. Jamtgeita er den minste skandinaviske geitrasen. På let er jamtgeita oftast kvit; gjerne med mörk ryggål og mörk maske og føter. Dei kan òg vara brokote eller brun/viltfarga. Både geiterne og bukkane har oftast horn. Rasen er utryddingstruga. I 2007 var det registrert 387 jamtgeiter i genbanken.   Les meir …
25453 Empetrum nigrum.jpg
Krekling eller krækjebær (Empetrum nigrum) er ei lita, eviggrøn plante i kreklingslekta i lyngfamilien. Ho er kjent för dei blåsvarte, etande bæra sine. Planta trivst i myrområde, høgfjell og i gran- og furuskog. I Norge er arten svært utbreidd heilt opp til 1 800 moh. I Nord-Norge er bæra til krekling kjent som krøyk, krøkebær eller krykkjebær. Bæra har lite smak, men eignar seg godt til å laga saft eller gelé.   Les meir …
2427 eddik og krystallsoda.jpg
Krystallsoda eller natriumkarbonat dekahydrat (Na₂CO₃·10H₂O) er eit hydrat av natriumkarbonat som blant anna blir bruka til reingjering og i glasproduksjon. Krystallsoda er sterkt feittløysande og eignar seg spesielt godt til reingjering av glas.   Les meir …
White-tailed deer.jpg
Kvithalehjort (nyn./bm.; bm. hvithalehjort, da. hvidhalet hjort, sv. vitsvanshjort) eller virginiahjort (nyn./bm./sv./da.) er ein art av hjortfamilien som hører heime i Amerika — frå det sørlige Canada til Peru. Kvithalehjorten har vorte introdusert fleire andre plassar i verda, inkludert i Tsjekkia, Slovakia og Serbia så vel som på New Zealand. I Skandinavia er kvithalehjorten vanlig i det sørvestlige Finland, der dei første dyra vart utsett i 1934. Utbredelsesområdet i Finland aukar stadig nordover, og det förekjem dyr i Sverige langs grensa mot Finland. Kvithalehjorten er ansétt som oønska i Sverige, ettersom han er vertsdyr för ein hjerneparasitt som kan ramme elgar.   Les meir …
Moon.jpg
Månen (latin Luna; hebr. jaréaḥ (יָרֵֽחַ) el. lebaná (לְבָנָה)) er den naturlige satellitten til jorda og er synlig frå alle område på jorda. Månen er 3 476,2 km i diameter — det vil seie kring ¼ av jorda. Detta er ein ovanlig stor satellitt/planet-proporsjon og gjer at månen har merkbar innflytelse på jordbanen — og ikkje minst på tidevatnet i havet. Den tida månen brukar på eitt omløp kring jorda er konstant (29½ døgn), noko folk har bruka som ein praktisk målestokk for tidsrekning i ominnelige tider. Ordet månad er direkte avleidd av «måne».   Les meir …
Lyngshest.jpg
Nordlandshest eller lyngshest er ein hesterase frå Nord-Norge. Nordlandshesten blir rekna som ein stor ponni. Mankehøgda er kring 130–140 cm. Fargen er vanligvis brun, svartbrun, raud eller noko gråskimmel. Hovudbruken av nordlandshestar er som ridehest og lett trekkdyr. Nordlandshesten har anane sine frå dei småe vikinghestane og er ein sterk og nøysam hest med gode bein og hovar. Han vart sett til arbeid på garden eller i utmarka og var vant til å jobbe hardt. Dei her hestane var aldri i hus og fikk ikkje tilskott av kjøpfôr slik det er vanlig i dag. Dei måtte skaffe seg mat sjølv i inn- og utmark. Dei åt det meste dei kom over av grønt.   Les meir …
North ron sheep.jpg
North Ronaldsay-sau er ein saurase som held til på North Ronaldsay, den nordligaste øya på Orknøyane i Skottland. Dei er ein av dei attvarande variantane av nordeuropeiske spælsauer som enda finst på Dei britiske øyane. North Ronaldsay-sauen held til i fjørosteinane store deler av året og lever mesta utelukkande på tang og tare der. Berre i tida kring lamminga har sauene tilgang til graset lenger inn på øya.   Les meir …
Iceland reindeer 1.jpg
På siste delen av 1700-talet vart det gjort forsøk på å sette i gang reindrift på Island, og i åra 17711787 så vel som kring 1850 vart det utsett rein fleire plassar der, inkludert sørvest, nord og aust på Island. Reinane vart innført frå Norge, og blant dem som stilte dyr til rådigheit veit vi i alle fall om fjellfinnen Peder Jansen, som selte seks reinar til kongen og förærte enda tretti til för det formålet. Peder Jansen vart prisa av amtmann Ole Hannibal Sommerfelt på vintertinget i Alta i 1789, og skriftet Et Par Ord (1790) byggjer på den her talen.   Les meir …
Brun ris.jpg
Ris er ei grasplante som gjev eit stivelsesrikt korn. Namnet er bruka for både kornet og planta. Risen er rekna som eitt av de viktigaste kornslaga i verda. Han er det einaste hovudnæringsmidlet for mesta 50 % av menneska på jorda, og, til förskjell frå andre kornslag, blir meir enn 95 % av rishausten eten av menneske. Nokre asiatiske språk brukar samma ordet for både ‘ris’ og ‘mat’. Ein kokar ris for å laga han til. Ris kan etast åleine, i suppe, eller med karri eller grønsaker.   Les meir …
Seder Zerangím er den første av de seks sedarím i Misjná og i kommentarverka Talmúd jerusjalmí og Talmúd bablí. Seder Zerangím inneheld elleve massekhtót som, med unntak av den første, alle handlar om halakhá (jødisk religiøs lov) om landbruk i Ereṣ Jisraél (landet Israel). I Jerusjalmí blir alle de 11 massekhtót kommentert, medan den meir urbant orienterte Bablí berre inkluderer kommentarar til den meir generelle Massékhet Berakhót.   Les meir …
STN Cow.jpg
Sidot trønderfe og nordlandsfe (nyn. sidut t.; nyn./bm. sidet t., sidete t.) ofte förkorta til STN og òg kalla rørosfe, er ein svartsidot og kollot, mellomstor storferase frå Midt- og Nord-Norge med offisielt avgrensa opphav i Sør-Trøndelag, Nord-Trøndelag fylke og Nordland. Det tilsvarande tradisjonelle svartsidote og kollote storfeet på Nordmør vart derimot (av amts- og fylkesadministrative grunnar?) definert inn under vestlandsk fjordfe da rasane vart definert mot slutten av 1800-talet og utover 1900-talet. I Norrland i Sverige finst òg liknande dyr, som der blir kalla fjällkor eller svensk fjällras.   Les meir …
Field-with-snow-champ-enneige.jpg
Sny, snjø eller snø (bymål òg sne) er nedbør i form av krystallinsk vassis og kjem ner — snyar — i store mengder snyflak. Sidan snyen er ihopsett av småe, grove partiklar, er han eit granulært material. Sny har ein open og dermed mjuk struktur, anna enn om han er ihoppakka av trykk utafrå.   Les meir …
Økokasjrút er læra om kva mat som er lovlig og etisk å eta ut frå både halakhá og ut frå eit breidare hensyn til økologi og berekraftig utvikling. Uttrykket økokasjrút vart først teke i bruk av Renewal-rabbinaren Zalman Schachter-Shalomi.   Les meir …

Populære sidor

  1. Geirfugl (vist 115916 g.)
  2. Rein (vist 15539 g.)
  3. Hoggorm (vist 9877 g.)
  4. Rev (vist 9602 g.)
  5. Harr (vist 5960 g.)
  6. Gaupe (vist 5262 g.)
  7. Grå trøndersau (vist 4750 g.)
  8. Blokkbær (vist 4614 g.)
  9. Krystallsoda (vist 4454 g.)
  10. Lysing (vist 4221 g.)
  11. Cochinilla (vist 4202 g.)
  12. Sny (vist 3994 g.)
  13. Kveks (vist 3557 g.)
  14. Moskusfe (vist 3528 g.)
  15. Lunde (vist 3454 g.)
  16. Kvede (vist 3416 g.)
  17. Blåbær (vist 3194 g.)
  18. Myhank (vist 2861 g.)
  19. Alpakka (vist 2828 g.)
  20. Fjøs (vist 2755 g.)
  21. Fritz Loyt Johnsen (vist 2669 g.)
  22. Torsk (vist 2667 g.)
  23. Stabbur (vist 2390 g.)
  24. Skogsrein (vist 2346 g.)
  25. Beaufortskalaen (vist 2326 g.)
  26. Pearykaribu (vist 2324 g.)
  27. Ris (vist 2294 g.)
  28. Gammelnorsk sau (vist 2032 g.)
  29. Saumerke (vist 2006 g.)
  30. Sidot trønderfe og nordlandsfe (vist 1947 g.)
  31. Månen (vist 1903 g.)
  32. Bohuslän-Dals svarthöna (vist 1878 g.)
  33. Dalasau (vist 1824 g.)
  34. Kålrabi (vist 1711 g.)
  35. Økokasjrút (vist 1705 g.)
  36. Sjeviot (vist 1681 g.)
  37. Solbærgelé (vist 1658 g.)
  38. Sauhald (vist 1647 g.)
  39. Nordlandshest (vist 1603 g.)
  40. Karibu (vist 1583 g.)
  41. Lauvkniv (vist 1544 g.)
  42. Bjørn (vist 1491 g.)
  43. Aure (vist 1416 g.)
  44. Krekling (vist 1402 g.)
  45. Økoḥalāl (vist 1358 g.)
  46. Rimmón (vist 1330 g.)
  47. Røye (vist 1310 g.)
  48. Perlehøns (vist 1277 g.)
  49. Kystgeit (vist 1254 g.)
  50. Lyr (vist 1221 g.)
  51. Elbil (vist 1211 g.)
  52. Sild (vist 1209 g.)
  53. Lange (vist 1200 g.)
  54. Åbbor (vist 1130 g.)
  55. Havre (vist 1129 g.)
  56. Sei (vist 1097 g.)
  57. Visent (vist 1095 g.)
  58. Grønlandsrein (vist 1086 g.)
  59. Islandsgeit (vist 1083 g.)
  60. Statens Sauavlsgård på Edøy (vist 1080 g.)
  61. Sigd (vist 1059 g.)
  62. Mott (vist 1049 g.)
  63. North Ronaldsay-sau (vist 1013 g.)
  64. Skrei (vist 1005 g.)
  65. Borghild Tenden (vist 962 g.)
  66. Massékhet Berakhót (vist 920 g.)
  67. Kvithalehjort (vist 915 g.)
  68. Låve (vist 891 g.)
  69. Rygjasau (vist 839 g.)
  70. Blomsterflugor (vist 836 g.)
  71. Steigarsau (vist 830 g.)
  72. Reindrift på Island (vist 811 g.)
  73. Trollheimsloven (vist 791 g.)
  74. Jamtgeit (vist 777 g.)
  75. Solbær (vist 757 g.)
  76. Jakobsstaven (vist 748 g.)
  77. Katte (vist 738 g.)
  78. Seder Zerangím (vist 736 g.)
  79. Ofisk (vist 718 g.)
  80. Etisk forbruk (vist 713 g.)
  81. Økologisk landbruk (vist 711 g.)
  82. Polarljøs (vist 706 g.)
  83. Spæl (vist 694 g.)
  84. Sjybruk (vist 672 g.)
  85. Syrén (vist 669 g.)
  86. Haustjamdøgn (vist 667 g.)
  87. Riehpe (vist 657 g.)
  88. Chandrasekhargrensa (vist 654 g.)
  89. Tu bisjbát (vist 645 g.)
  90. Arroz con leche (vist 635 g.)
  91. Massékhet Sjebingít (vist 625 g.)
  92. Norsk mjølkgeit (vist 611 g.)
  93. Snybasking (vist 609 g.)
  94. 3. mars (vist 607 g.)
  95. Kristen økologi (vist 606 g.)
  96. 8. mars (vist 589 g.)
  97. Natron (vist 588 g.)
  98. Man (vist 574 g.)
  99. Landbruk (vist 571 g.)
  100. Máni (vist 561 g.)
  101. Skjetotrast (vist 557 g.)
  102. Nappakrok (vist 555 g.)
  103. Tölt (vist 553 g.)
  104. 5. mars (vist 544 g.)
  105. Flekkmarihand (vist 540 g.)
  106. Karpás (vist 518 g.)
  107. Massékhet Kilájim (vist 512 g.)
  108. Marór (vist 502 g.)
  109. 14. mars (vist 499 g.)
  110. 4. mars (vist 476 g.)
  111. 7. mars (vist 474 g.)
  112. Seterdrift (vist 450 g.)
  113. 2. mars (vist 449 g.)
  114. Høybåre (vist 442 g.)
  115. Ten (vist 441 g.)
  116. 12. mars (vist 440 g.)
  117. 1. mars (vist 439 g.)
  118. Aur (vist 431 g.)
  119. 10. mars (vist 426 g.)
  120. Massékhet Ḥallá (vist 424 g.)
  121. 13. mars (vist 411 g.)
  122. 6. mars (vist 401 g.)
  123. Snysura (vist 393 g.)
  124. 15. mars (vist 393 g.)
  125. Kve (vist 388 g.)
  126. Tsimmes (vist 379 g.)
  127. Riskakor (vist 377 g.)
  128. Rabarbraris (vist 373 g.)
  129. 9. mars (vist 369 g.)
  130. Boré mangasé beresjít (vist 366 g.)
  131. Staur (vist 360 g.)
  132. Toboggan (vist 359 g.)
  133. Riskake (vist 359 g.)
  134. 11. mars (vist 348 g.)
  135. Raudhalswallaby (vist 347 g.)
  136. Ḥóled (vist 336 g.)
  137. Nellikar (vist 332 g.)
  138. Bal tasj’ḥít (vist 323 g.)
  139. 30. mars (vist 322 g.)
  140. 29. mars (vist 288 g.)
  141. 31. mars (vist 278 g.)
  142. 17. mars (vist 267 g.)
  143. 23. mars (vist 259 g.)
  144. 18. mars (vist 258 g.)
  145. 22. mars (vist 246 g.)
  146. 25. mars (vist 246 g.)
  147. 20. mars (vist 242 g.)
  148. 26. mars (vist 237 g.)
  149. Bronse (vist 222 g.)
  150. 21. mars (vist 216 g.)

Personlige verkty