Fag:Matematikk og naturfag

Frå Alnakka.net

Gå til: navigering, søk

kunst/handverk • matematikk/naturfag • musikk/dans • praktiske fag • samfunnsfag • religion/livssyn • språk/litteratur

matematikknaturfag

astronomifysikkkjemibiologinaturbruk

Realfag

Artiklar

Mech 06.jpg
Pearykaribu (Rangifer tarandus pearyi), eng. Peary Caribou, er den minste underarten av dei nordamerikanske karibuane og lever på dei høgarktiske øyane lengst nord i Nunavut og Northwest Territories. Pearykaribuen er den minste av dei nordamerikanske reinane: Vaksne simlor har ei snittvekt på 60 kg og snittlengd på 1,4 m, og vaksne oksar har ei snittvekt på 110 kg og snittlengd på 1,7 m. Pelsen er på lag skifergrå om somrane og nærmast kvit om vinteren. Karakteristiske drag som dei deler med svalbardreinen er den korte mulen og dei korte føterne. I 1961 fanst det over 40 000 pearykaribuar, men i 2009 var bestanden nere i kring 700 dyr. Hovudgrunnen til den dramatiske nergangen er trulig dei milde vintrane med mykje smelting og frysing, slik at beita låser seg.   Les meir …
0823 geiter ryddar gravfeltet v Hakadal krk.jpg
Norsk mjølkgeit (bm./nyn. n. mjølkegeit, bm. n. melkegeit, n. melkegjet; sv. norsk mjölkget; da. norsk mælkeged) er ein nyare samlerase för dei tidligare norske mjølkgeitrasane. Opphavsrasane var først og fremst telemarksgeit (finbygd, kvit, oftast kolla), dølageit, vestlandsgeit og nordlandsgeit, og i tillegg noko innslag av saanengeit. Rasane vart ikkje offisielt ihopslegne före tidlig i 1990-åra, og den norske mjølkgeita varierer enno mykje i størrelse og utsjånad. Både bukkane og geiterne kan vara horna eller kolla.   Les meir …
C04364 jamtget.jpg
Jamtgeit (sv. jämtget) er ein gammel geitrase frå Jamtland og Herjedalen. Jamtgeita er den minste skandinaviske geitrasen. På let er jamtgeita oftast kvit; gjerne med mörk ryggål og mörk maske og føter. Dei kan òg vara brokote eller brun/viltfarga. Både geiterne og bukkane har oftast horn. Rasen er utryddingstruga. I 2007 var det registrert 387 jamtgeiter i genbanken.   Les meir …
Reindeer in Kangerlussuaq (Brandt).png
Grønlandsrein (Rangifer tarandus groenlandicus) og alaskakaribu (av ein del rekna som eigen underart, Rangifer tarandus granti), er karibuar som lever i områda frå Vest-Grønland, Nunavut (sørom Parry Channel) og nordlige deler av Northwest Territories (grønlandsrein) til Yukon og store deler av Alaska (alaskakaribu).   Les meir …
Caribou.jpg
Karibu (innlånt til engelsk som caribou kring 1665, trulig frå mi'kmaq kaleboo), eller nordamerikansk rein, er fellesnamnet på fleire underartar av rein (Rangifer tarandus) som har sitt naturlige utbredelsesområde i Nord-Amerika og på Grønland. Dei nolevande underartane av karibuen er skogskaribu (Rangifer tarandus caribou), grønlandsrein (Rangifer tarandus groenlandicus) og pearykaribu (Rangifer tarandus pearyi). I tillegg blir alaskakaribu (Rangifer tarandus granti) medrekna, men det er osikkert om alaskakaribuen eigentlig bør reknast som ein eigen underart eller som populasjonar av grønlandsrein.   Les meir …
White-tailed deer.jpg
Kvithalehjort (nyn./bm.; bm. hvithalehjort, da. hvidhalet hjort, sv. vitsvanshjort) eller virginiahjort (nyn./bm./sv./da.) er ein art av hjortfamilien som hører heime i Amerika — frå det sørlige Canada til Peru. Kvithalehjorten har vorte introdusert fleire andre plassar i verda, inkludert i Tsjekkia, Slovakia og Serbia så vel som på New Zealand. I Skandinavia er kvithalehjorten vanlig i det sørvestlige Finland, der dei første dyra vart utsett i 1934. Utbredelsesområdet i Finland aukar stadig nordover, og det förekjem dyr i Sverige langs grensa mot Finland. Kvithalehjorten er ansétt som oønska i Sverige, ettersom han er vertsdyr för ein hjerneparasitt som kan ramme elgar.   Les meir …
C06834 hoybore.jpg
Ei høybåre er ein stegaliknande landbruksredskap som blir bruka til å bera inn høy under slåttonna. Høybåra har nok særlig vorte bruka på husmannsplassar og på sjølveigande småbruk som ikkje var store nok til å ha, eller leige, hest og vogn. Høyet blir kasta ihop til rekkjor og ordna i kjemmor med riva. Så legg ein kjemmone på båra, ei för ei, til lasset er stort nok. Lasset blir gjørdt (gyrdt) med eit taug med reiphegd (trelykkje) i eine enden, og så ber to personar båra mellom seg til låven eller løda.   Les meir …
Dog sledges of the Mandan indians 0029v.jpg
Toboggan (eng.), frå utabaan (cree), utapan (innu), er ein meilaus kjelke eller sleda i form av eit rektangulært flak med oppkrumma front som tradisjonelt har vorte trekt enten av eit hundspann eller av ein person med trugor og bruka til transport om vinteren. Utom fangstkulturen blir toboggan gjerne bruka som akebrett i Canada og USA, og ordet blir ofte bruka med den generelle tydinga akebrett der.   Les meir …
Salvelinus alpinus (1).jpg
Røye eller røyr (Salvelinus alpinus) er ein fisk av laksfamilien. Røya er den nordligaste av laksfiskane og finst i salt- og ferskvatn kring Nordishavet og Skandinavia, og i tillegg i ferskvatn i høgfjellsområda kring Alpane og Pyrenéane. Røya er ein god matfisk og blir rekna som delikatesse i Nord-Norge. Han blir noko bruka i landbasert fiskoppdrett.   Les meir …
Iceland reindeer 1.jpg
På siste delen av 1700-talet vart det gjort forsøk på å sette i gang reindrift på Island, og i åra 17711787 så vel som kring 1850 vart det utsett rein fleire plassar der, inkludert sørvest, nord og aust på Island. Reinane vart innført frå Norge, og blant dem som stilte dyr til rådigheit veit vi i alle fall om fjellfinnen Peder Jansen, som selte seks reinar til kongen og förærte enda tretti til för det formålet. Peder Jansen vart prisa av amtmann Ole Hannibal Sommerfelt på vintertinget i Alta i 1789, og skriftet Et Par Ord (1790) byggjer på den her talen.   Les meir …

Populære sidor

  1. Geirfugl (vist 113994 g.)
  2. Rein (vist 15276 g.)
  3. Hoggorm (vist 9517 g.)
  4. Rev (vist 9322 g.)
  5. Oktant (vist 6604 g.)
  6. Harr (vist 5674 g.)
  7. Gaupe (vist 5084 g.)
  8. Grå trøndersau (vist 4539 g.)
  9. Blokkbær (vist 4378 g.)
  10. Krystallsoda (vist 4365 g.)
  11. Lysing (vist 4158 g.)
  12. Cochinilla (vist 4066 g.)
  13. Sny (vist 3820 g.)
  14. Draft (vist 3473 g.)
  15. Kveks (vist 3370 g.)
  16. Moskusfe (vist 3322 g.)
  17. Lunde (vist 3310 g.)
  18. Kvede (vist 3279 g.)
  19. Blåbær (vist 2958 g.)
  20. Leví ben Geresjón (vist 2809 g.)
  21. Myhank (vist 2738 g.)
  22. Fjøs (vist 2676 g.)
  23. Alpakka (vist 2638 g.)
  24. Torsk (vist 2517 g.)
  25. Fritz Loyt Johnsen (vist 2470 g.)
  26. Sjabbát (vist 2469 g.)
  27. Evt. (vist 2366 g.)
  28. Stabbur (vist 2300 g.)
  29. Onsdag (vist 2243 g.)
  30. Ris (vist 2236 g.)
  31. Søndag (vist 2231 g.)
  32. Skogsrein (vist 2229 g.)
  33. Beaufortskalaen (vist 2219 g.)
  34. Pearykaribu (vist 2198 g.)
  35. Tisdag (vist 1964 g.)
  36. Fredag (vist 1930 g.)
  37. Gammelnorsk sau (vist 1919 g.)
  38. Måndag (vist 1914 g.)
  39. Laurdag (vist 1906 g.)
  40. Saumerke (vist 1904 g.)
  41. Torsdag (vist 1858 g.)
  42. Sidot trønderfe og nordlandsfe (vist 1842 g.)
  43. Månen (vist 1834 g.)
  44. Bohuslän-Dals svarthöna (vist 1757 g.)
  45. Dalasau (vist 1742 g.)
  46. Kålrabi (vist 1633 g.)
  47. Solbærgelé (vist 1619 g.)
  48. Økokasjrút (vist 1593 g.)
  49. Sjeviot (vist 1580 g.)
  50. Jakobsstav (vist 1559 g.)
  51. Sauhald (vist 1526 g.)
  52. Nordlandshest (vist 1495 g.)
  53. Karibu (vist 1473 g.)
  54. Lauvkniv (vist 1448 g.)
  55. Bjørn (vist 1400 g.)
  56. Krekling (vist 1325 g.)
  57. Aure (vist 1300 g.)
  58. Økoḥalāl (vist 1276 g.)
  59. Røye (vist 1254 g.)
  60. Rimmón (vist 1231 g.)

Personlige verkty