Fag:Mat og helse

Frå Alnakka.net

Gå til: navigering, søk

estetiske fag • matematikk/naturfag • samfunnsfag • religion/livssyn • språk/litteratur

engelsk • hebraisk • kroppsøvingmat og helse • matematikkmusikknaturfag • norsk • spansk • tysk

Skulefaget mat og helse i den norske grunnskulen er arvtakaren etter det tidligare skulefaget heimstadlære. I fagplana för mat og helse frå Utdaningsdirektoratet står det: “Mat og måltid er viktig for den fysiske og psykiske helsa til mennesket og for det sosiale velværet. Kunnskap om mat og måltid som fremjar gode matvanar, kan gjere sitt til å redusere helseskilnader i befolkninga. Matvanane våre reflekterer både individuelle val, kulturelle uttrykk og religiøse overtydingar, og er på den måten ein sentral del av identiteten vår. I eit fleirkulturelt samfunn er det viktig med medvit om norsk matkultur og det særeigne for samisk mattradisjon, og ha kunnskap om og respekt for mattradisjonar i andre kulturar. Større mangfald på matvaremarknaden stiller større krav til kompetanse hos forbrukaren, slik at ein kan gjere medvitne val som gjeld eiga helse og eige miljø.”[1]

Siste artikkel

C01989 Langholmen (Aure kommune).jpg
Langholmen (D på Langholma) er eit fråflytta fiskevær på ei langstrekt samling av tettliggjande holmar utom Golmøya i Aure kommuneNordmør. Dei første fast busette vi veit om er registrert i kirkjebøkerne frå 1751 og framover, og dei siste fastbuande flytta frå Langholmen i 1970-åra. Været Langholmen, som opprinnelig haurde til Golmå, låg under væreigarar i Kristiansund i hundre år: under Christie-familien frå 1822 til 1910, og under Hans Christian Olaus Aass frå 1910 til 1923, da Langholmen kom på lokale hender.   Les meir …

 

Fleire artiklar

Koeh-061.jpg
Hing (Ferula assa-foetida) eller dyvelsdrek (frå lågty. Düwelsdreck) er ein plante i Ferula-slekta som opprinnelig kjem frå Iran. Heile den råe planten har ei intens, obehagelig lukt og smak, men hing som blir bruka som krydder og gjenomkoka eller steikt gjev ein mild og avrunda, noko purre-aktig smak. Hing har ein antimikrobiell og antiviral effekt, og både i folkemedisin og skulemedisin blir hing særlig bruka mot problem med fördøyelsen. I folkemedisin blir dessutan hing bruka mot akutte og kroniske problem med luftvegane, inkludert förkjølelse og influensa.   Les meir …
Jødekakor (nyn./bm. jødekaker; da. jødekager; sv. judekakor) eller jødebrød (sv. judebröd) er det vanlige namnet på ei gruppe småkakor med sefardisk opphav i skandinavisk kokekunst. Da sefardiske kryptojødar fann vegen frå Spania og Portugal til Nord-Europa kring 1600- og 1700-talet, tok dei med seg element av iberisk sefardisk kultur — inkludert sefardisk (jødisk) og arabisk (muslimsk) kokekunst med sin bruk av sukker i tillegg til meir utbreidde søtstoff som honing og ymse typar fruktsirup. Eitt av dei elementa var småkakor baka med piska egg, sukker og vegetabilsk olje (för eksempel olivenolje) som basis. Karakteristisk för dei her sefardiske småkakone er òg at det er minimalt med væske i dem.   Les meir …
25453 Empetrum nigrum.jpg
Krekling eller krækjebær (Empetrum nigrum) er ei lita, eviggrøn plante i kreklingslekta i lyngfamilien. Ho er kjent för dei blåsvarte, etande bæra sine. Planta trivst i myrområde, høgfjell og i gran- og furuskog. I Norge er arten svært utbreidd heilt opp til 1 800 moh. I Nord-Norge er bæra til krekling kjent som krøyk, krøkebær eller krykkjebær. Bæra har lite smak, men eignar seg godt til å laga saft eller gelé.   Les meir …
C01989 Langholmen (Aure kommune).jpg
Langholmen (D på Langholma) er eit fråflytta fiskevær på ei langstrekt samling av tettliggjande holmar utom Golmøya i Aure kommuneNordmør. Dei første fast busette vi veit om er registrert i kirkjebøkerne frå 1751 og framover, og dei siste fastbuande flytta frå Langholmen i 1970-åra. Været Langholmen, som opprinnelig haurde til Golmå, låg under væreigarar i Kristiansund i hundre år: under Christie-familien frå 1822 til 1910, og under Hans Christian Olaus Aass frå 1910 til 1923, da Langholmen kom på lokale hender.   Les meir …
0214 pesahmat ris mais.jpg
Kva matvaror som er tillatne under pesaḥ (jødisk påske) varierer en del mellom olike jødiske gruppor. Det grunnleggande trekket som er felles för alle er at all ḥaméṣ — det vil seie syrna eller gjæra mat av dei fem kornslaga (kveite, spelt, vanlig bygg, toradsbygg og rug — er förboden både å eiga og å eta alle de sju eller åtte dagane pesaḥ varer. De fleste tradisjonelle asjkenazím, og i seinare hundreår mange europeiske sefardím òg, avstår frå å eta kitnijjót (belgvekstar, særlig i tørka tilstand) under pesaḥ på grunn av at mjøl frå dei her belgvekstane (slik som ertermjøl) kan komma til å bli förveksla med mjøl frå dei fem kornslaga. Meiningane om ris er delte. Dei fleste sefardím et ris under pesaḥ, men asjkenazím reknar ris til kitnijjót, som dei avstår frå å eta.   Les meir …
Saag Paneer.jpg
Panīr (hindī/marāṭhī पनीर [panīr]; pandjābī ਪਨੀਰ [panīr]; en. paneer) er ein törr og saltfri ferskost som er mykje bruka i indisk mat. Blant buddhistar som et berre laktovegetarisk kost er panīr ei av hovudkjeldone til proteinar i kosthaldet. Panīr er bruka i karriretter og er òg populær å rulle deig kring og steikje. Den osalta panīr-osten er ein allsidig ingrediens som kan brukast til å laga både middagsretter, småretter og søtsaker med.   Les meir …
7859cr pepparkakor.jpg
Pepparkakor (sv.; nyn. peparkakor, peparkaker; bm. pepperkaker; da. peberkager) er ein sort tynne, sprøde kakor som får den krydra smaken sin frå ingefær og minst eitt anna krydder, men ikkje allveg peppar. Frå tidlig på 1800-talet har pepparkakor særlig vorte assosiert med jula i Skandinavia, men dei blir etne i andre samenhengar og på andre tider av året òg. Den 9. desember er «pepparkakans dag» i Sverige. Den første dokumenterte bakinga og etinga av pepparkakor i Skandinavia fann stad seinhausten 1335, trulig på Båhus festning på den davarande grensa mellom Norge og Sverige: Reknskapa för råvareinnkjøpa til bryllaupet mellom kong Magnus Eriksson av Sverige, Norge og Skåne og Blanca av Namur opplyser tydelig at dei baka pepparkakor.   Les meir …
Saupsuppe eller kjernemjølkssuppe er ei skandinavisk suppe med saup (kjernemjølk) som basis. Ein lagar jamning i gryta av mjøl og mjølk. Set det over varmen, og vispar godt til det kokar opp.   Les meir …
Økokasjrút er læra om kva mat som er lovlig og etisk å eta ut frå både halakhá og ut frå eit breidare hensyn til økologi og berekraftig utvikling. Uttrykket økokasjrút vart først teke i bruk av Renewal-rabbinaren Zalman Schachter-Shalomi.   Les meir …
Olve haroset 300px.jpg
Ḥaróset (hebr. חֲרֽוֹסֶת ḥă'rōset) er ei blanding av frukt, nøtter, vin eller eddik og eventuelt krydder som blir bruka som ein av dei symbolske matrettene under den jødiske haggadáen på dei to første kveldane av pesaḥ (den jødiske påska). Ḥaróseten symboliserer mørtelen som israelittane bruka under slaveriet i Egypt.   Les meir …

Populære sidor

  1. Langholmen (Aure kommune) (vist 9354 g.)
  2. Kleppfisk (vist 6627 g.)
  3. Honing (vist 6329 g.)
  4. Grip (vist 4819 g.)
  5. Blokkbær (vist 4534 g.)
  6. Cochinilla (vist 4164 g.)
  7. Etróg (vist 4128 g.)
  8. Jødisk mat (vist 4081 g.)
  9. Kasjrút (vist 3734 g.)
  10. Borecas (vist 3647 g.)
  11. Pepparkakor (vist 3522 g.)
  12. Ḥaróset (vist 3489 g.)
  13. Ephraim Wolff Koritzinsky (1883–1942) (vist 3469 g.)
  14. Törrfisk (vist 3462 g.)
  15. Fish and chips (vist 3380 g.)
  16. Bacalao (vist 3377 g.)
  17. Jødekakor (vist 3356 g.)
  18. Kvede (vist 3355 g.)
  19. Blåbær (vist 3143 g.)
  20. Jønnbrød (vist 2894 g.)
  21. Torsk (vist 2596 g.)
  22. Blandaball (vist 2578 g.)
  23. Björkasirup (vist 2562 g.)
  24. Faste i jødedommen (vist 2510 g.)
  25. Sukat (vist 2476 g.)
  26. Hing (vist 2420 g.)
  27. Stabbur (vist 2337 g.)
  28. Boknafisk (vist 2037 g.)
  29. Saltfiskball (vist 1906 g.)
  30. Vaflar (vist 1892 g.)
  31. Sildball (vist 1871 g.)
  32. Marfans syndrom (vist 1756 g.)
  33. Norsk klippfiskmuseum (vist 1701 g.)
  34. Kålrabi (vist 1675 g.)
  35. Økokasjrút (vist 1666 g.)
  36. Solbærgelé (vist 1634 g.)
  37. Matvaror för pesaḥ (vist 1540 g.)
  38. Krinalefse (vist 1461 g.)
  39. Bimuelos (vist 1459 g.)
  40. Flatbrød (vist 1404 g.)
  41. Dansk sandkake (vist 1387 g.)
  42. Krekling (vist 1369 g.)
  43. Lungor (vist 1294 g.)
  44. Rimmón (vist 1277 g.)
  45. Sjeḥitá (vist 1276 g.)
  46. Birkes (vist 1274 g.)
  47. Krydderkake (vist 1265 g.)
  48. Mørlefse (vist 1246 g.)
  49. Jappe Ippes (vist 1240 g.)
  50. Lyr (vist 1204 g.)
  51. Lange (vist 1172 g.)
  52. Eine (vist 1159 g.)
  53. Maṣṣá (vist 1150 g.)
  54. Krumkakor (vist 1146 g.)
  55. Ḥaméṣ (vist 1107 g.)
  56. Veiholmen (vist 1096 g.)
  57. Sømnapné (vist 1081 g.)
  58. Middagskvil (vist 1045 g.)
  59. Pinnekjøtt (vist 1035 g.)
  60. Samōsā (vist 1031 g.)
  61. Nelliktre (vist 1018 g.)
  62. Spekesild (vist 989 g.)
  63. Panīr (vist 984 g.)
  64. Kleppfiskbollar (vist 968 g.)
  65. Hale (vist 951 g.)
  66. Springerle (vist 945 g.)
  67. Latkes (vist 895 g.)
  68. Asjkenazisk mat (vist 892 g.)
  69. Dolmas de col (vist 843 g.)
  70. Pakōṛā (vist 825 g.)
  71. Engelsk formkake (vist 784 g.)
  72. Byggrundstykkje (vist 770 g.)
  73. Flekkjekniv (vist 761 g.)
  74. Pālak panīr (vist 753 g.)
  75. Julebrød (vist 736 g.)
  76. Solbær (vist 734 g.)
  77. Falafel (vist 726 g.)
  78. Pescado frito (vist 699 g.)
  79. Challe (vist 698 g.)
  80. Saupsuppe (vist 692 g.)
  81. Sitronkake (vist 679 g.)
  82. Sāg panīr (vist 673 g.)
  83. Matse-brei (vist 668 g.)
  84. Ḥammín (vist 657 g.)
  85. Sefardisk mat (vist 648 g.)
  86. Kitnijjót (vist 637 g.)
  87. Matförskrifter för pesaḥ (vist 636 g.)
  88. Jødiske matretter (vist 631 g.)
  89. Kasjérlista (vist 624 g.)
  90. Codrero al horno (vist 622 g.)
  91. Pittá (vist 620 g.)
  92. Arroz con leche (vist 616 g.)
  93. Bakepulver (vist 610 g.)
  94. Ingefærkjeks (vist 594 g.)
  95. Beiglech (vist 594 g.)
  96. Sirupssnippar (vist 593 g.)
  97. Engelske pepparnøtter (vist 592 g.)
  98. Fårikål (vist 591 g.)
  99. Tørrsild (vist 585 g.)
  100. Sjoḥét (vist 577 g.)
  101. Blintses (vist 567 g.)
  102. Ona (vist 563 g.)
  103. Borsht (vist 542 g.)
  104. Sild i kål (vist 528 g.)
  105. Lekkech (vist 518 g.)
  106. Opodeldok (vist 517 g.)
  107. Rogativa (vist 511 g.)
  108. Gefillte fish (vist 504 g.)
  109. Emfysem (vist 503 g.)
  110. Tropisk aroma (vist 500 g.)
  111. Iskrem (vist 497 g.)
  112. Goldene jouch (vist 489 g.)
  113. Karpás (vist 488 g.)
  114. Smultringar (vist 486 g.)
  115. Batél barób (vist 485 g.)
  116. Farang (vist 481 g.)
  117. Marór (vist 474 g.)
  118. Ālū parāṭhā (vist 472 g.)
  119. Mufletas (vist 464 g.)
  120. Sitronkakor (vist 453 g.)

Alnakka.net blir dreven på frivillig basis. Om du har kunnskapar om musikk- og/eller kulturhistorie, skandinavisk kystkultur, religion/livssyn (inkludert bahá’ítru, buddhisme, islam, jødedom, sikhisme o.a.) eller urfolk og minoritetar (inkl. samar og reisande), og du godtek retningslinjone, så er du velkommen til å laga deg brukarkonto og vara med og skrive.   Les meir ...
Personlige verkty