Alnakka.net:Forsida

Frå Alnakka.net

Gå til: navigering, søk

Alnakka.net er ein nettressurs för kultur og miljø med utgangspunkt i skandinavisk kystkultur i vidaste meining, inkludert minoritetskulturar og kulturmøte. Sjølve ordet alnakka eller almanakk vart utbreidd i Europa gjenom boka Kitāb al-manākh, som vart författa på 1200-talet av den marokkanske matematikaren og astronomen Ibn al-Banna al-Marrakushi. Så langt har Alnakka.net 2 119 artiklar og 6 043 bilde og andre mediafiler, og fleire er på veg. Du finn tilfeldige smakebitar frå artiklane her på forsida kvar dag.


tid • stad • skulefag • ymse


<< april >>
søn mån tis ons tor fre lau
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930
2014

I dag er det torsdag den 24. april 2014.


Populære sidor

  1. Geirfugl (vist 47232 g.)
  2. Portugisarjødar (vist 28402 g.)
  3. Kristiansund kommune (vist 16166 g.)
  4. Jødedom (vist 14434 g.)
  5. Pitesamisk (vist 13208 g.)
  6. Islām (vist 8279 g.)
  7. Arnold Dalen: «Den trønderske lina i norsk målreising» (vist 7429 g.)
  8. Romsdaling (vist 6145 g.)
  9. Geitbåt (vist 6105 g.)
  10. Rein (vist 6085 g.)
  11. Det osmanske riket (vist 5870 g.)
  12. Hoggorm (vist 5342 g.)
  13. Glückstadt (vist 5239 g.)
  14. Trondheim kommune (vist 5110 g.)
  15. Langholmen (Aure kommune) (vist 4740 g.)
  16. David Aaron de Sola (vist 4689 g.)
  17. Pitesamisk–lulesamisk–norsk ordliste (vist 4628 g.)
  18. Albrecht Dürer (vist 4578 g.)
  19. Fuglsnes (vist 4515 g.)
  20. Rev (vist 4457 g.)
  21. Island (vist 4399 g.)
  22. Rekonstruksjonistisk jødedom (vist 4357 g.)
  23. Harar (vist 4271 g.)
  24. Sikhisme (vist 4232 g.)
  25. Stavkirkje (vist 4210 g.)
  26. Synagogen i Bergstien i Oslo (vist 4182 g.)
  27. Buddhisme (vist 4107 g.)
  28. Herjeådalen (vist 3924 g.)
  29. Jødar (vist 3907 g.)
  30. Ḥasidisk jødedom (vist 3891 g.)
  31. Austrått (vist 3692 g.)
  32. Baruch Spinoza (vist 3657 g.)
  33. Bhangṛā (vist 3617 g.)
  34. Sau (vist 3609 g.)
  35. Synagogen i Arkitekt Christies gate i Trondheim (vist 3440 g.)
  36. Esnoga (vist 3383 g.)
  37. Gaupe (vist 3318 g.)
  38. Gurmukhī (vist 3292 g.)
  39. Ḥanukká (vist 3252 g.)
  40. Tenákh (vist 3173 g.)
  41. Norsk-engelsk temaordliste (vist 3138 g.)
  42. Honing (vist 3130 g.)
  43. Kleppfisk (vist 3125 g.)
  44. Samar (vist 3083 g.)
  45. Soay-sau (vist 3046 g.)
  46. Der Türkische Tempel (vist 3004 g.)
  47. Harr (vist 2953 g.)
  48. Ishac Aboab da Fonseca (vist 2936 g.)
  49. Ovadia Yosef (vist 2922 g.)
  50. Samuel Jessurun de Mesquita (vist 2865 g.)
  51. Midt-Norge (vist 2856 g.)
  52. Grå trøndersau (vist 2840 g.)
  53. Birkàt hammazón (vist 2800 g.)
  54. Hinduisme (vist 2793 g.)
  55. Nordmør (vist 2793 g.)
  56. Pipeharar (vist 2792 g.)
  57. Pitesamar (vist 2791 g.)
  58. Aasmund Olavsson Vinje: «Våren» (vist 2779 g.)
  59. Sefardím (vist 2694 g.)
  60. Pesaḥ (vist 2692 g.)
  61. Skogssamar (vist 2679 g.)
  62. Gurū Nānak Dēv (vist 2658 g.)
  63. Krystallsoda (vist 2633 g.)
  64. Garnbinding (vist 2628 g.)
  65. Bryggje (vist 2626 g.)
  66. Den helige Birgittas kapell (Tustna) (vist 2620 g.)
  67. Runebomme (vist 2609 g.)
  68. Lungeemfysem (vist 2599 g.)
  69. Oktant (vist 2578 g.)
  70. Tefillín (vist 2553 g.)
  71. Thomas Tellefsen (vist 2514 g.)
  72. Tallét (vist 2513 g.)
  73. Ekhá (vist 2503 g.)
  74. Sefer (vist 2461 g.)
  75. Barokkomponistar (vist 2440 g.)
  76. Jødisk mat (vist 2423 g.)
  77. Nymaurisk arkitektur (vist 2389 g.)
  78. Hebraisk (vist 2318 g.)
  79. Etróg (vist 2311 g.)
  80. Central Jam-e-Mosque, World Islamic Mission (vist 2293 g.)
  81. Aḥmadiyyā (vist 2287 g.)
  82. Indisk mat (vist 2254 g.)
  83. Cochinilla (vist 2243 g.)
  84. Reinost (vist 2240 g.)
  85. Norge (vist 2239 g.)
  86. Blokkbær (vist 2233 g.)
  87. Megillàt Estér (vist 2229 g.)
  88. Portugisarjødiske tengamím (vist 2222 g.)
  89. Jul (vist 2208 g.)
  90. Lysing (vist 2196 g.)
  91. Edøy gamle kirkje (vist 2194 g.)
  92. Sjabungót (vist 2173 g.)
  93. Georg Friedrich Händel (vist 2159 g.)
  94. Afroasiatiske språk (vist 2156 g.)
  95. Draft (vist 2143 g.)
  96. Alfa 1-antitrypsinmangel (vist 2137 g.)
  97. David Nieto (vist 2105 g.)
  98. Israel (vist 2085 g.)
  99. Bleikvassli Gruber (vist 2084 g.)
  100. Jødisk förnyelse (vist 2082 g.)


Pekarar

Wikipedia: nynorsk • bokmål • svensk • dansk • færøysk • islandsk • nordsamisk • finsk • jiddisch • plattysk • djudeospanjol • kastiljansk • portugisisk • hebraisk

Andre: Digitaltfortalt.no • Farmasihistorie.com • Heimskringla.no • Historier.no • Kunsthistorie.com • Lokalhistoriewiki.no

Siste

Frode Fjellheim.jpg
Frode Fjellheim (fødd i Mosjøen 27. august 1959) er ein sørsamisk musikar (piano og synthesizer) og vokalist (joik), utdana ved Trøndelag Musikkonservatorium (198084) og busett i Trondheim der han har vore frilansmusikar og komponist, bl.a. i oppsetningar ved Trøndelag Teater, med Rikskonsertane. Han har skreve bestillingsverk til bl.a. Festspela i Nord-Norge (2000) og Telemarkfestivalen (Sørsamer rundt Hardangervidda med bl.a. Transjoik, 2003), og Vinterfestvekka i Narvik (Àhkunjárga eller Tøtta sitt ness, 2006)   Les meir …
Tz 019 Ki eshmera shabat.png
Sjabbát (hebr. שַׁבָּת šabbāt) eller sabbat (gjenom gresk σαββάτων), òg kalla sabbá (frå eldre sefardisk hebraisk uttale [sa'ba:ð]) og sjabbes (frå jid. שַׁבּת, shabbes), er namnet på den sjuande dagen i den jødiske vekkå. Sjabbáten, som begynner ved solnergangfredagskvelden og varer til etter solnergang på laurdagskvelden, er den jødiske kviledagen. I det her tidsrommet er det etter halakhá, eller jødisk religiøs lov, ikkje lov å gjera opp eld, koke nye matretter, reise utanom bygda/byen der ein var ved solnergang på fredagskvelden, drive handel eller utføre noko slags handarbeid eller handverk.   Les meir …
Mech 06.jpg
Pearykaribu (Rangifer tarandus pearyi), eng. Peary Caribou, er den minste underarten av dei nordamerikanske karibuane og lever på dei høgarktiske øyane lengst nord i Nunavut og Northwest Territories. Pearykaribuen er den minste av dei nordamerikanske reinane: Vaksne simlor har ei snittvekt på 60 kg og snittlengd på 1,4 m, og vaksne oksar har ei snittvekt på 110 kg og snittlengd på 1,7 m. Pelsen er på lag skifergrå om somrane og nærmast kvit om vinteren. Karakteristiske drag som dei deler med svalbardreinen er den korte mulen og dei korte føterne. I 1961 fanst det over 40 000 pearykaribuar, men i 2009 var bestanden nere i kring 700 dyr. Hovudgrunnen til den dramatiske nergangen er trulig dei milde vintrane med mykje smelting og frysing, slik at beita låser seg.   Les meir …
Tz 041a Bircat cohanim.png
Birkàt sjalóm er den tredje og siste berakháen i berakhót aḥaronót og den siste berakháen i heile ngamidáen (den ståande bøna). Nesiàt kappájim er den formelle framseiinga av Birkàt kohaním i esnogaen. Sim sjalóm (hebr. שִׂים שָׁלוֹם, ‘gjev fred’ (ordrett: ‘sett fred’) er den andre halvdelen av birkàt kóhaním i den formelle gudstjenesta.   Les meir …
Edeyfjorden (NASA WW) med namn.png
Edøyfjorden er den delen av Trondheimsleia som ligg mellom Tustna, Solskjelsøya, Stabblandet, Ertvågsøya, Grisvågøya og Lesundøya mot fastlandet og Edøya og dei andre øyane og holmane innom Smøla mot havet.   Les meir …

Religion og livssyn

Rabbi Marcia Prager er ein lærar, förtelar, kunstnar, terapeut og rabbinar med ordinasjon frå Reconstructionist Rabbinical College og personlig semikhá frå Zalman Schachter-Shalomi som er blant de mest sentrale aktørane i jødisk förnyelsesrørsla i dag. Ho er dean (administrativ ledar) av the ALEPH Ordination Programs, det desentraliserte rabbinar- og ḥazzánseminaret ått förnyelsesrørsla.   Les meir …
Gurū Hari Rāi dji (26. februar 163030. mai 1661) var den sjuande av dei ti sikh-gurūane og vart guru den 8. mars 1644 som etterfølgjar etter bestefar sin, gurū Hari Gōbindh dji. Före gurū Hari Rāi dji dødde, utnemnte han gurū Hari Krisjan dji, sonen sin, som den neste sikh-gurūen.   Les meir …
Bahá’u’lláh (f. 12. november 1817; d. 29. mai 1892) var grunnleggaren av bahá’ítrua. Det opprinnelige namnet hans var Mirza Husayn-Ali Núri, men han tok det arabiske namnet Bahá’u’lláh som betyder ‘Guds herligheit’. I bahá’ítrua blir Bahá’u’lláh rekna för å vara Guds bodberar för menneska i dag. Mirza Husayn-Ali Núri var fødd i Tehrān (Teheran) i Iran. Han var ein tilhengar av Báben, som grunnla religionen babisme. Ei av læresetningane i religionen var at «han som Gud skal vise fram» skal föreine alle menneske og religionar. I 1863 i Bagdad openberra Bahá’u’lláh seg som den utvelte, som babismen, og etter hans syn alle andre tidligare religionar, hade lova. Han skreiv brev til kongar og presidentar og förmana dem om å legge bort konfliktar og oeinigheit og minske skattebyrda för dei fattige. Han bad dem komma ihop til ein stor konferanse för å legge grunnlaget for «den störste freden».   Les meir …
Kruszyniany Mosque.jpg
Ein moské (arab. مسجد masġid) er eit muslimsk sakralbygg för bøn og koranstudium. Sentrale element i ein moské er mihrab (ei nisje i veggen som vender mot Mekka), minbar (ei troppeliknande plattform nærme mihrab der den religiøse ledaren ledar gudstjenestor og förrettar prekor), dikka (ei opphøgd plattform nærme atterveggen der lekfolk ledar gudstjenestor frå) og kursi (ein lesepult nærme dikka der al-Qur’ān (Koranen) blir lesen frå).   Les meir …
5515 Gol stavkirkje på Bygdøy.jpg
Gol stavkirkje er ei stavkirkje frå Gol i Hallingdal i Buskerud frå kring 1200 som no står på Norsk FolkemuseumBygdøy i Oslo. Kirkja var i vanlig bruk på Gol i fleire hundre år, men vart gradvis så nersleta og fullstappa at kirkjelyden fikk bygd ei ny. Stavkirkja skulle rivast, men vart redda av Fortidsminneforeningen og kong Oscar II, som fikk ho flytta til Bygdøy og restaurert til slik ein meinte ho hade vore före reformasjonen.   Les meir …

Biologi

Vaccinium uliginosum (Sinikas2 2008-2).jpg
Blokkbær (nyn./bm. blokkebær) eller skinntryte (Vaccinium uliginosum) er ein dvergbusk i samma slekta som blåbær, tyttebær og tranebær. Blokkbær liknar mykje på blåbær, men skil seg blant anna ut med at busken har brun bark heller enn grøn, at blada har glatte kantar og tydelig bleikare underside, og at fruktkjøttet er fargelaust til kvitaktig heller enn raudlilla til svart.   Les meir …
Iceland reindeer 1.jpg
På siste delen av 1700-talet vart det gjort forsøk på å sette i gang reindrift på Island, og i åra 17711787 så vel som kring 1850 vart det utsett rein fleire plassar der, inkludert sørvest, nord og aust på Island. Reinane vart innført frå Norge, og blant dem som stilte dyr til rådigheit veit vi i alle fall om fjellfinnen Peder Jansen, som selte seks reinar til kongen og förærte enda tretti til för det formålet. Peder Jansen vart prisa av amtmann Ole Hannibal Sommerfelt på vintertinget i Alta i 1789, og skriftet Et Par Ord (1790) byggjer på den her talen.   Les meir …
Kanefart med Reinsdyr ved Fjellseter Turisthotell .jpg
Reingjelding eller reinkastrering blir utført på hannreinar, gjerne i treårsalderen, som skal trenast opp til kjørerein, og dessutan ofte òg andre hannreinar som skal vara med på å skapa ro i större reinflokkar. Tradisjonelt har reingjelding vorte utført ved at ein bit over testiklane med for- og hjørnetenner til sædstrengene sprikk med eit hørbart knepp, og deretter mosar sund testiklane mellom fingrane. To fordeler med den her metoden er at skinnet ikkje blir punktert, noko som minskar infeksjonsfaren; og at testikkelvevet til ein viss grad er intakt, slik at ein viss grad av testosteronproduksjon framleis kan finne stad. Reinen viser gjerne tekn til å vara ovel i to–tre dagar etter inngrepet. Frå andre halvdelen av 1900-talet har den her metoden vorte olovlig, og i dag föregår gjeldinga normalt med burdizzo-tong, som knusar vevet i sædstrengen.   Les meir …
Salvelinus alpinus (1).jpg
Røye eller røyr (Salvelinus alpinus) er ein fisk av laksfamilien. Røya er den nordligaste av laksfiskane og finst i salt- og ferskvatn kring Nordishavet og Skandinavia, og i tillegg i ferskvatn i høgfjellsområda kring Alpane og Pyrenéane. Røya er ein god matfisk og blir rekna som delikatesse i Nord-Norge. Han blir noko bruka i landbasert fiskoppdrett.   Les meir …
Rangifer tarandus fennicus (juvenile).jpg
Skogsrein eller finsk skogsrein (Rangifer tarandus fennicus) er ein underart av rein som er utbreidd på Karelen og i sentrale strøk av Finland; og tidligare òg större deler av Finland så vel som Sverige. I slutten av Weichselistida för på lag 9 000 år sidan vandra det reinar frå Sentraleuropa til Fennoskandinavia som utvikla seg til dagens nominatform, fjellreinen. Skogsreinen innvandra først för 7 000 år sidan, trulig frå Sibir. Han auka utbredelsesområdet sitt trinnvis i lag med habitatet sitt, den boreale barskogen, og flytta så lengre nordover.   Les meir …

Kystkultur

2898 fire garnnaaler.jpg
Garnbinding, eller å binde garn, er kva vi kallar det å laga garn. Vi brukar garnnåler til å binde tråden til maskor. I eldre tid vart garna bundne av hamptråd, men seinare vart bomull vanligare. Både hamp- og bomullsgarn laut impregnerast. I nyare tid har nylontråd, og etterkvart nylonsen, vorte vanlig. Maskevidda varierer etter kva fisk vi skal bruke garnet til — frå småmaska garn för sild og bekkjaaure til stormaska garn för torsk.   Les meir …
Ou1994 Moskenes Fiskhjell ved Toerrfiskmuseet.jpg
Ein hjell eller fiskhjell, òg stundom kalla ei fiskhesje, er eit stativ som blir bruka til å henge fisk på utadörs til törking til törrfisk. Hjellar har trulig vore bruka i törrfisktilverkinga sidan mellomalderen, og dei er framleis mykje bruka til törking av skrei — og i nyare tid sei òg, sjå nedaför. Tidligare var det berre mulig å henge fisk på hjell i vinterhalvåret, sidan det lett gikk mark i fisken om sommaren. Dermed var det ikkje lett å utnytte seifisket om sommaren til fulle. Men i 1912 fann Jens Eriksen frå Bø i Vesterålen opp den trekanta seihesja. Ho var oppbygd slik at fisken hang mykje luftigare, og dessutan vart dei to halvdelene av kvar fisk haldne lenger frå kvarandre. Dermed vart forholda för luftige til at marken kunne gjera noko særlig skade.   Les meir …
Jappe Ippes (ca 16551720) var ein frisiskfødd tømmerhandlar frå Trondhjem (no Trondheim) som slo seg ner i Linvågen på Tustna mot slutten av 1680-åra. Den 11. august 1691 fikk han kongelig bevilling för å drive kleppfisktørking i området med 10 års monopol og för å drive direkte eksport frå Fosna (det novarande Kristiansund). Han sette i gang kleppfisktørking i stor målestokk, og i 1699 vart det utskipa 175 tonn kleppfisk frå Fosna.   Les meir …
Snedbetning,faering.jpg
Nordvestlandsbåtar, som snarare burde bli kalla midtnorske båtar etter det historiske utbreidingsområdet, er de opne, oftast spissgatta, ro- og seglbåttypane frå Møre og Romsdal fylke, og tidligare òg Sør-Trøndelag og Nord-Trøndelag. Nordvestlandsbåtane er kjennetekna ved fyldig framstamn, smekker atterstamn, og ofte éin eller fleire ekstra bordgangar mot framstamnen. De fleste nordvestlandsbåtane har vore rigga med lårsegl. Det finst to hovudtypar av nordvestlandsbåtar: sunnmørsbåten og geitbåten.   Les meir …
1893 Jakt Johanna.jpg
En seiltur Kristiansund–Lofoten, en strekning på ca. 100 sjømil, kan ofte være en seilads med forhindringer, på grunn av enten stille eller storm, som i begge tilfeller oftest er ufarbart vær for en seiler. Dessuten har man Folla og Vestfjorden, som betinger noenlunde rimeligt vær. Derfor er det naturligt her, som på enhver befordret veistrekning, at man blir nødt til å passere de forskjellige milepele der gir en reisende anledning til å stanse op og tenke litt tilbake.   Les meir …

Musikk

3834 dilruba.jpg
Ein dilrubā (pandjābī ਦਿਲਰੁਬਾ) er eit indisk strykeinstrument med 12–15 understrenger. Dilrubāen ligg mellom den mindre sārangīen og den större tāūsen i størrelse. Han blir halden på lag som ein cello, med instrumentkroppen kvilande mot venstrelåret eller mot golvet framför venstrekneet og halsen kvilande mot venstreskuldra. Ein spelar på instrumentet med ein boga som blir bruka med underhandsteknikk.   Les meir …
Ou1998 Brussel 03 (Francois Fernandez teaching) cr.jpg
François Fernandez vart fødd i 1960 i Rouen i Frankrike. Han begynte å studere barokkfiolin da han var tolv år gammel. Han studerte med Sigiswald Kuijken og tok diplomeksamen som solist ved Koninklijk Conservatorium i Den Haag i Nederland i 1980 etter berre to og eit halvt år som student. Alt som 17-åring begynte han å spela i barokkorkesteret La Petite Bande, og han vart ledar för orkesteret i 1986.   Les meir …
Jaap Schröder (f. 1925), òg skreve Jaap Schroeder, er ein barokkfiolinist, dirigent og musikkpedagog frå Amsterdam som blant anna er kjent som konsertmeister för Academy of Ancient Music, inkludert under opptaka av alle symfoniane til Wolfgang Amadeus Mozart. Som lærar har han blant anna undervist ved Schola Cantorum Basiliensis, Yale School of Music og Conservatoire de Luxembourg. Han har òg vore gjestelærar ved fleire skular. I Skandinavia er han i tillegg kjent som ein av lærarane ved Ringve internasjonale sommerkurs. Jaap Schröder vart fødd den 31. desember 1925 i Amsterdam i Nederland. Han studerte fiolin ved Conservatorium van Amsterdam og seinare i Paris, og han studerte òg musikkvitskap ved Sorbonne i Paris.   Les meir …
WP Johan Daniel Berlin.jpg
Johan Daniel Berlin (17141787) var ein komponist, organist og bymusikar i Trondheim. Berlin vart fødd den 12. mai 1714 i den prøyssiske byen Memel, i det novarande Litauen. Han reiste til København i 1730 og lærte med bymusikaren Andreas Berg de neste sju åra. Frå 1737 til 1767 var han bymusikar (stadsmusikant) i Trondheim. Berlin var òg organist i Nidarosdomen (1741–1787) og Vår Frue kirkje i Trondheim (1752–1761).   Les meir …
Soṟkaṭṭu (tamiḷ சொறஂக்கட்டு), òg skreve solkattu, eller sollukkaṭṭu (tamiḷ சொல்லுக்கட்டு) er eit system av vokale stavingar som representerer rytmar og slagteknikk i den karnatiske musikken i Sør-India og på Sri Lanka. Soṟkaṭṭu blir bruka både til innlæring av rytmar på slaginstrument som mridangam og ghatam og som vokalkunst i seg sjølv. Konsertforma av soṟkaṭṭu blir oftast kalla koṉṉakkōl (tamiḷ கொன்னக்கோல்).   Les meir …

Mat

Avlettjern 013.jpg
Jønnbrød eller avlettor, òg kalla tynnbakels somme plassar, er ein type tynne og sprøde kakor laga av ei røre av vatn, fløyte/rømme og mjøl og blir i våre dagar ofte steikt i krumkakejarn — eller enkelte plassar i litt tjukkare utgåve i gorojarn. I tidligare tider vart jønnbrøda steikt i grua, så dei riktig gamle jønnbrødjønna (avlettjarna, tynnbakelsjarna) har oftast veldig lange skaft. I nyare tid har jønnbrødjønna vorte tilpassa kjøkenkomfyren, så dei nyare jarna ser ut på lag som vanlige krumkakejarn eller bakelsjarn (vaffeljarn) utvendig.   Les meir …
Quince.jpg
Ein kvede (Cydonia oblonga; nyn., bm. kvede, da. kvæde, sv. kvitten) eller eit kvedetre er eit lauvfellande tre i rosefamilien og den einaste arten i slekta Cydonia. Kveden kan bli opp til sju meter høg og blomstrar i mai med 5 cm store ljøsraude til kvite blomstrar. Den etterfölgjande frukta er gul og velduftande, men har eit tree, knapt etande, fruktkjøtt. Frukta kan kokast til syltetøy, marmelade eller gelé. I Sør-Europa, slik som i Italia og Spania, lagar de kvedebrød (italiensk cotognata og kastiljansk carne de membrillo), eit slags marmelade-snop av like vektdeler sukker og kvedemos som får koke i langkok og som så stivnar til geléaktig konsistens.   Les meir …
8027cr sukatar.jpg
Ekte sukatar (gjenom fra. succade frå it. succada) er småe terningar av salta, gjæra og kandisert albedo av etróg (søtsitron, Citrus medica). I krigsgenerasjonen blir ofte sukat bruka som tilsetting i kringlor og julekake. I Norge blir sukatar produsert av Freia, som no blir eigd av det multinasjonale selskapet Kraft Foods. Ein billigare, men mindre velsmakande variant av sukat blir laga av graskar i staden för etróg. Det finst fleire olike hypotesar om namnet «sukat», som heter succadeengelsk, sukadenederlandsk og stundom Succade/Sukkade (men oftare Zitronat i moderne tid) på tysk. Ein hypotese er at namnet kjem frå latin succidus. Andre hypotesar er at namnet har opphav i arabisk سكر (/sukkar/, ‘sukker’). Den tredje hypotesen sett namnet i förbindelse med hebraisk סֻכָּה (/sukkā/, ‘hytte’), ettersom frukta etróg, som sukatar blir produsert frå, blir bruka under den jødiske høgtida sukkót (lauvhyttefesten).   Les meir …

Språk

Fjorde Mose-bok (Seippel), s. 14.jpg
(Heinrich Julius Manfred) Alexander Seippel (18511938) var ein norsk filolog, folkeminnesamlar og bibelomsettar. Alexander Seippel er i dag best kjent for å ha stått for kring halvparten av den første nynorske bibelomsettinga som Studentmållaget i Oslo gav ut i 1921. Som språkforskar gjorde Seippel ein stor innsats ved at han samla omtale av Norden og nordiske tilhøve i arabiske skrifter. Arbeidet, Rerum Normannicarum fontes Arabici, kom ut i to band i 1896 og 1928. Den første utgjevne bibelomsettinga hans var Fyrste Mose-bok eller Upphavs-boki. Umsett fraa grunn-teksti, utgjeva som vedlegg til Syn og Segn i 1905.   Les meir …
Bendigamos-illustrasjon.png
«Bendigamos al altíssimo», oftast rett og slett kalla «Bendigamos», er ein song som er bygd over samma temaet som Birkàt hammazón (signinga etter maten) og som ofte blir sungen i förbindelse med Birkàt hammazón blant portugisarjødarGibraltar, i Amsterdam, i London og andre plassar i Vest-Europa, så vel som i dei gamle portugisarjødiske samfunna vestom Atlanterhavet (inkludert New York City, Philadelphia og Curaçao). Songen er òg bruka i dei gamle sefardiske samfunna i Bordeaux og Bayonne i Frankrike, men der syng dei han i ein fransk versjon.   Les meir …
Jevanisk, òg kalla jødegresk, er ein gresk dialekt som tradisjonelt har vorte tala og skreven av romaniotes. Dialekten har opphav i koiné (Ελληνική Κοινή) med hebraiske innslag og har tradisjonelt vorte skreven med ein variant av hebraisk skrift. Dialekten er no utdøydd som morsmål.   Les meir …
Just Knud Qvigstad (18531957) var rektor ved lærarhøgskulen i Tromsø, filolog, folklorist og forskar på samisk språk. Han var dessutan høgrepolitikar og statsråd for Kirkedepartementet. Enda meir oppsiktsvekkjande enn kor gammel han vart — han dødde knapt tre vekkor för 104-årsdagen sin – er det ovanlig langvarige og innhaldsrike yrkeslivet hans. Den første vitskaplige publikasjonen hans kom ut i 1881, og den siste, om samiske kjærligheitsförtelingar, vart trykt 72 år seinare, i 1953!   Les meir …
Norsk Allkunnebok er eit 10-bands nynorsk leksikon som vart utgjeve på Fonna Forlag i tida frå 1948 til 1966. I tillegg kom det ut eit eige atlasband. Redaktør för verket var Arnulv Sudmann. I redaksjonen elles satt Peder Galdal, Sivert Langholm, Kåre Tveito, Ragnar Øvrelid og Jostein Øvrelid. I alt bidrog kring 350 medarbeidarar med artiklar til allkunneboka. Norsk Allkunnebok var det første norske leksikonet som vart utgjeve med signerte artiklar, der författaren står til ansvar för opplysningane.   Les meir …
Norsk Ordbok er eit prosjekt for utgjeving av eit ordboksverk over nynorsk språk og norske dialektar som hittil (2008) har komme ut i sju band som dekkjer alfabetet frå A og om lag til til Mu. Verket blir utgjeve i eit samarbeid mellom Universitetet i Oslo, Kultur- og kyrkjedepartementet og forlaget Det Norske Samlaget. Norsk Ordbok er ei kombinert litteratur- og dialektordbok, og denne kombinasjonen er heller ovanlig i europeisk samenheng. Bakgrunnen for det har med norsk språkhistorie og idéen attom nynorsken generelt å gjera, nemleg at nynorsken byggjer på ei jamføring av olike dialektar. Elles kan Norsk Ordbok samenliknast med andre vitskaplige ordboksverk som Svenska Akademiens Ordbok for svensk, Ordbog over det danske Sprog for dansk, Woordenboek de Nederlandsche Taal for nederlandsk og Deutsches Wörterbuch for tysk.   Les meir …

Personar

2010 07 21 Holt Kirke 137.jpg
Christian Suchow, trulig fødd i 1724 i København, død i Christiania i 1784, er ein norsk-dansk bilthauer (treskjerar). I tida 17511754 arbeidde han i lag med franske og italienske kunstnarar på Moltkes paléAmalienborg i København. Han leverte òg former av støypjarn til Nes Jernverk i Aust-Agder. Ein trur òg han har levert former til deler av støypjarn til Nes Jernverk for ein kakkelomn bestilt av handelsmann Friis i Ålborg. Han tok (handels-) borgarskap som bildehoggar og stolmakar i Christiania i 1765.   Les meir …
Cristiano Giuseppe Lidarti (17301793), òg kjent som Christian Joseph Lidarti, var ein austerriksk komponist av italiensk opphav som i vår tid særlig er kjent för det hebraiske oratoriet Ester. Christiano Giuseppe Lidarti vart fødd den 23. februar 1730. Han gikk på skule ved cisterciensarklosteret i Klagenfurt og studerte vidare ved jesuittseminariet i Leoben.   Les meir …
Kr. Halse (1907) Folkemusik fra Nordmoere s. 04.jpg
Ola Kvande (18341918), mest kjent som «Gråvinn», var ein spelmann frå Kvenna i Stangvik i den novarande Surnadal kommuneNordmør. Han var ein solid dansespelmann som spela i mange bryllaup. Han var av dem som heldt på tyskfela, og han kom dermed i skyggen av hardingfelespelmennene som naut høgare status i kappspelsamenheng og elles i den nasjonalistiske tida kring unionsoppløysninga i 1905. Gråvinn flytta da til Trondheim og budde der i ein del år.   Les meir …

Personlige verkty