Alnakka.net:Forsida

Frå Alnakka.net

Gå til: navigering, søk

Alnakka.net er ein nettressurs för kultur og miljø med utgangspunkt i skandinavisk kystkultur i vidaste meining, inkludert minoritetskulturar og kulturmøte. Sjølve ordet alnakka eller almanakk vart utbreidd i Europa gjenom boka Kitāb al-manākh, som vart författa på 1200-talet av den marokkanske matematikaren og astronomen Ibn al-Banna al-Marrakushi. Så langt har Alnakka.net 2 119 artiklar og 6 057 bilde og andre mediafiler, og fleire er på veg. Du finn tilfeldige smakebitar frå artiklane her på forsida kvar dag.


<< desember >>
søn mån tis ons tor fre lau
123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031
2014

I dag er det torsdag den 18. desember 2014. I jødedommen er det 3. kvelden av ḥanukká etter solnergang, og på grunn av sjabbát skal ljøsa allveg tennast före sola går ner.  


Populære sidor

  1. Geirfugl (vist 64972 g.)
  2. Portugisarjødar (vist 41431 g.)
  3. Kristiansund kommune (vist 22920 g.)
  4. Jødedom (vist 18998 g.)
  5. Pitesamisk (vist 17800 g.)
  6. Arnold Dalen: «Den trønderske lina i norsk målreising» (vist 12486 g.)
  7. Islām (vist 11088 g.)
  8. Rein (vist 8498 g.)
  9. Det osmanske riket (vist 7990 g.)
  10. Geitbåt (vist 7965 g.)
  11. Romsdaling (vist 7846 g.)
  12. Glückstadt (vist 7601 g.)
  13. Albrecht Dürer (vist 7592 g.)
  14. David Aaron de Sola (vist 7437 g.)
  15. Fuglsnes (vist 6973 g.)
  16. Baruch Spinoza (vist 6917 g.)
  17. Island (vist 6460 g.)
  18. Hoggorm (vist 6186 g.)
  19. Trondheim kommune (vist 5843 g.)
  20. Austrått (vist 5716 g.)
  21. Langholmen (Aure kommune) (vist 5591 g.)
  22. Herjeådalen (vist 5559 g.)
  23. Rekonstruksjonistisk jødedom (vist 5534 g.)
  24. Rev (vist 5459 g.)
  25. Ishac Aboab da Fonseca (vist 5260 g.)
  26. Pitesamisk–lulesamisk–norsk ordliste (vist 5252 g.)
  27. Der Türkische Tempel (vist 5004 g.)
  28. Synagogen i Bergstien i Oslo (vist 4910 g.)
  29. Bhangṛā (vist 4828 g.)
  30. Sikhisme (vist 4828 g.)
  31. Stavkirkje (vist 4815 g.)
  32. Jødar (vist 4781 g.)
  33. Harar (vist 4776 g.)
  34. Buddhisme (vist 4771 g.)
  35. Ḥasidisk jødedom (vist 4697 g.)
  36. Sau (vist 4274 g.)
  37. Gurmukhī (vist 4003 g.)
  38. Den helige Birgittas kapell (Tustna) (vist 3933 g.)
  39. Esnoga (vist 3904 g.)
  40. Ekhá (vist 3887 g.)
  41. Soay-sau (vist 3853 g.)
  42. Gaupe (vist 3850 g.)
  43. Ḥanukká (vist 3845 g.)
  44. Synagogen i Arkitekt Christies gate i Trondheim (vist 3845 g.)
  45. Lysing (vist 3820 g.)
  46. Kleppfisk (vist 3783 g.)
  47. Ovadia Yosef (vist 3764 g.)
  48. Barokkomponistar (vist 3685 g.)
  49. Afroasiatiske språk (vist 3607 g.)
  50. Norsk-engelsk temaordliste (vist 3603 g.)
  51. Birkàt hammazón (vist 3600 g.)
  52. Nordmør (vist 3594 g.)
  53. Harr (vist 3528 g.)
  54. Oktant (vist 3488 g.)
  55. Tenákh (vist 3485 g.)
  56. Honing (vist 3469 g.)
  57. Aasmund Olavsson Vinje: «Våren» (vist 3462 g.)
  58. Samar (vist 3414 g.)
  59. Pesaḥ (vist 3402 g.)
  60. Grå trøndersau (vist 3332 g.)
  61. Hinduisme (vist 3319 g.)
  62. Midt-Norge (vist 3314 g.)
  63. Pitesamar (vist 3233 g.)
  64. Samuel Jessurun de Mesquita (vist 3208 g.)
  65. Gurū Nānak Dēv (vist 3191 g.)
  66. Runebomme (vist 3183 g.)
  67. Bryggje (vist 3143 g.)
  68. Pipeharar (vist 3121 g.)
  69. Skogssamar (vist 3097 g.)
  70. Garnbinding (vist 3086 g.)
  71. Lungeemfysem (vist 3056 g.)
  72. Barokkfiolin (vist 3054 g.)
  73. Sefardím (vist 3020 g.)
  74. Krystallsoda (vist 3012 g.)
  75. Alfa 1-antitrypsinmangel (vist 2950 g.)
  76. Central Jam-e-Mosque, World Islamic Mission (vist 2933 g.)
  77. Jul (vist 2925 g.)
  78. Aḥmadiyyā (vist 2908 g.)
  79. Tefillín (vist 2868 g.)
  80. Aryeh Kaplan (vist 2821 g.)
  81. Cochinilla (vist 2819 g.)
  82. Tallét (vist 2795 g.)
  83. Israel (vist 2793 g.)
  84. Charles-Valentin Alkan (vist 2793 g.)
  85. Jødisk mat (vist 2790 g.)
  86. Etróg (vist 2778 g.)
  87. Norge (vist 2768 g.)
  88. Nymaurisk arkitektur (vist 2744 g.)
  89. Hebraisk (vist 2741 g.)
  90. Blokkbær (vist 2732 g.)
  91. Thomas Tellefsen (vist 2729 g.)
  92. Megillàt Estér (vist 2713 g.)
  93. Sefer (vist 2695 g.)
  94. Emanuel Mendez da Costa (vist 2638 g.)
  95. Edøy gamle kirkje (vist 2619 g.)
  96. Portugisarjødiske tengamím (vist 2594 g.)
  97. Georg Friedrich Händel (vist 2593 g.)
  98. Jødisk förnyelse (vist 2568 g.)
  99. Draft (vist 2552 g.)
  100. Indisk mat (vist 2545 g.)


Pekarar

Wikipedia: nynorsk • bokmål • svensk • dansk • færøysk • islandsk • nordsamisk • finsk • jiddisch • plattysk • djudeospanjol • kastiljansk • portugisisk • hebraisk

Andre: Digitaltfortalt.no • Farmasihistorie.com • Heimskringla.no • Historier.no • Kunsthistorie.com • Lokalhistoriewiki.no

Siste

Franz Reinhold 001.jpg
Der Türkische Tempel (hty.), eller Det tyrkiske tempelet, låg i Zirkusgasse 22 i 2. Wiener Gemeindebezirk Leopoldstadt. Han vart oppført i 18851887 i nymaurisk stil etter tekningar av arkitekten Hugo von Wiedenfeld og innvigd i 1888. Der Türkische Tempel var esnogaen för det sefardiske samfunnet i Wien fram til han vart rasert av austerrikske pøblar under Krystallnatta den 9. november 1938.   Les meir …
Tora rollen Portugees-Israëlietische Synagoge Amsterdam.jpg
Sjeminí ngaṣéret eller simḥàt Torá er enten den åttande eller den åttande og niande dagen frå begynnelsen av sukkót. I Israel og i progressiv jødedom blir den her høgtida markert som éin dag, medan tradisjonell jødedom utaför Israel elles markerer høgtida som to dagar og kallar den første dagen sjeminí ngaṣéret og den andre simḥàt Torá.   Les meir …
C01375 Numida meleagris.jpg
Perlehøns (Numididae) er ein familie av hønsfuglar som hører heime i det vestlige, sentrale og sørlige Afrika. Det finst fire slekter av perlehøns og totalt seks artar. Arten Numida meleagris (hjelmperlehøns) har vorte innført som tamfugl mange stader og finst förvilla i Frankrike så vel som i Vestindia.   Les meir …
Sika Deer, Nara Park 01.jpg
Sikahjort (Cervus nippon) er ein hjortart som hører heime i Aust-Asia. Namnet sikahjort kjem frå japansk 鹿 (shika), som betyder 'hjort'. Sikahjorten skil seg ut frå den europeiske hjorten ved at han er mindre; ved at han har smalare og meir opprett gevir; og ved at vaksne dyr beheld kalvprikkane i pelsen som vaksne. Han er nært nok i slekt med europeisk, sentralasiatisk og nordamerikansk hjort til at han kan hybridisere med dem. I nyare tid har sikahjorten vorte innført til Australia og New Zealand; til USA og Canada i Nord-Amerika; til Marokko i Nord-Afrika; og til mange land i Europa. Sikahjorten vart innført til Danmark kring 1900 og utsleppt på Svenstrup gods. I dag finst det nån få hundre förvilla sikahjortar i Danmark — først og fremst langs austkysten av Jylland.   Les meir …
Frode Fjellheim.jpg
Frode Fjellheim (fødd i Mosjøen 27. august 1959) er ein sørsamisk musikar (piano og synthesizer) og vokalist (joik), utdana ved Trøndelag Musikkonservatorium (198084) og busett i Trondheim der han har vore frilansmusikar og komponist, bl.a. i oppsetningar ved Trøndelag Teater, med Rikskonsertane. Han har skreve bestillingsverk til bl.a. Festspela i Nord-Norge (2000) og Telemarkfestivalen (Sørsamer rundt Hardangervidda med bl.a. Transjoik, 2003), og Vinterfestvekka i Narvik (Àhkunjárga eller Tøtta sitt ness, 2006)   Les meir …

Religion og livssyn

Reb Zalman 2005.jpg
Reb Zalman Schachter-Shalomi (f. 28. august 1924) er ein asjkenazisk rabbinar med bakgrunn i Ḥabad-ḥasidismen som først og fremst er kjent som grunnleggar av og hovudperson attom jødisk förnyelse-rørsla. Zalman Schachter-Shalomi vart fødd i Zholkve i det davarande Polen (no i Ukraina) torsdagen den 28. august 1924 og vaks opp i Wien. Under andre verdskrigen var han internert i konsentrasjonsleirar under Vichy-regimet. I 1941 kom han seg over til USA. Han vart ordinert som rabbinar under Ḥabad-rørsla i Brooklyn i New York i 1947.   Les meir …
Guru Arjun Dev being pronounced fifth guru.jpg
Gurū Rām Dās dji (24. september 15341. september 1581) var den fjerde av de ti sikh-gurūane og vart utnemnt til gurū den 30. august 1574 som etterfølgjar av gurū Amar Dās. Före gurū Rām Dās dødde, utpekte han gurū Ardjan Dev dji, den yngste sonen sin, som den neste sikh-gurūen.   Les meir …
Ali Muhammad Shirazi var den eine av dei to grunnleggarane av bahá’ítrua. Han er mest kjent under tittelen Báb, som han tok i 1844 da han förkynte misjonen sin. Han meinte at han hade to rangar, den første som ein manifestasjon av Gud som tala med Guds stemme, og den andre som eit levande menneske. Han var derför Guds port, som var kommen för å bli den nye vegen som folket kunne nå Gud med. Den her meininga var svært olik den tradisjonelle tydinga av ordet báb og blir ofte misforstått av mange som trur at han hevda at han var ein ny meklar.   Les meir …
Abraham Geiger.jpg
Abraham Geiger (18101874) var ein tysk-asjkenazisk rabbinar og religionshistorikar med jødedom og islām som hovudfelt som var ein av ledarane i etableringa av den tyske reformjødedommen. Han arbeidde for å fjerne alle nasjonalistiske elementa — og da særlig trua på at jødane er det utvelte folket. Han la elles vekt på at jødedommen er ei religion i utvikling og endring.   Les meir …
Ganander Grammatica Lapponica (1743).png
Henrik Johansson Ganander (f. i Åbo (Turku) i Finland, d. 1752 i Sjundeå (Siuntio) i Finland), òg skreve Henricus Ganander Abœnsis, var ein finlandsk prest som er mest kjent för verket Grammatica Lapponica (1743) — ein samisk grammatikk med grunnlag i tornesamisk, den sørvestligaste hovuddialekten av nordsamisk. Frå 1731 til 1744 var Henrik Ganander kapellan i Karesuando ved det som i dag er grensa mellom Sverige og Finland. Frå 1743 til han dødde i 1752 var han kyrkoherde i Sjundeå (Siuntio) i Sør-Finland, kring 4 mil vestom Helsingfors.   Les meir …

Biologi

Vaccinium uliginosum (Sinikas2 2008-2).jpg
Blokkbær (nyn./bm. blokkebær) eller skinntryte (Vaccinium uliginosum) er ein dvergbusk i samma slekta som blåbær, tyttebær og tranebær. Blokkbær liknar mykje på blåbær, men skil seg blant anna ut med at busken har brun bark heller enn grøn, at blada har glatte kantar og tydelig bleikare underside, og at fruktkjøttet er fargelaust til kvitaktig heller enn raudlilla til svart.   Les meir …
0823 geiter ryddar gravfeltet v Hakadal krk.jpg
Norsk mjølkgeit (bm./nyn. n. mjølkegeit, bm. n. melkegeit, n. melkegjet; sv. norsk mjölkget; da. norsk mælkeged) er ein nyare samlerase för dei tidligare norske mjølkgeitrasane. Opphavsrasane var først og fremst telemarksgeit (finbygd, kvit, oftast kolla), dølageit, vestlandsgeit og nordlandsgeit, og i tillegg noko innslag av saanengeit. Rasane vart ikkje offisielt ihopslegen före tidlig i 1990-åra, og den norske mjølkgeita varierer enno mykje i størrelse og utsjånad. Både bukkane og geiterne kan vara horna eller kolla.   Les meir …
20070818-0001-strolling reindeer.jpg
Rein eller reinsdyr (Rangifer tarandus), òg kalla karibu (caribou) i Nord-Amerika, er eit hjortdyr (Cervidae) i ordenen partåa hovdyr (Artiodactyla). Reinen lever i dei nordligaste landområda på jorda og greier seg fint i ekstrem kulde og djup sny. Reinen skil seg frå resten av hjortdyra med at hodyra òg har gevir. Den eurasiske reinen skil seg òg ut med å vara det einaste av hjortdyra som tradisjonelt blir utnytta som husdyr — hovudsaklig blant samar i Skandinavia og Nordvest-Russland så vel som blant fleire urfolk kring Uralfjella og i det nordlige Sibir. Reinen er ein art som først og fremst utmerker seg med det store geviret — både blant bukkar og simlor. Det finst fleire underartar som varierer i størrelse og utbredelse. Hovudtendensen er at dei sørlige underartane er fysisk större enn dei nordlige.   Les meir …
STN Cow.jpg
Sidot trønderfe og nordlandsfe (nyn. sidut t.; nyn./bm. sidet t., sidete t.; ofte förkorta til STN), ofte kalla rørosfe, er ein svartsidot og kollot, mellomstor storferase frå Midt- og Nord-Norge med offisielt avgrensa opphav i Sør-Trøndelag, Nord-Trøndelag fylke og Nordland. Det tilsvarande tradisjonelle svartsidote og kollote storfeet på Nordmør vart derimot — av amts- og fylkesadministrative grunnar? — definert inn under vestlandsk fjordfe da rasane vart definert mot slutten av 1800-talet og utover 1900-talet. I Norrland i Sverige finst òg liknande dyr, som der blir kalla fjällkor eller svensk fjällras.   Les meir …
Svalbardrein pho.jpg
Svalbardrein (Rangifer tarandus platyrhynchus), òg kalla spitsbergenrein, er ein underart av rein som har sin naturlige utbredelse på Svalbard. Svalbardreinen skil seg frå den nærmaste slektningen sin, den hovudsaklig midt- og nordskandinaviske fjellreinen, blant anna ved at han er mindre og tettare bygd, ved det korte og relativt runde haudet, og ved vinterpelsen, som er heilt lys. Underarten har vore freda sidan 1925, og i 2000 vart bestanden anslege til kring 11 000 dyr.   Les meir …

Kystkultur

Specialkart over stroget om Engelvaer, Lovovaer, og Valsvaer...(1882).jpg
Eit draft eller eit sjykart er eit kart over sjyområde med tilgrensande kyst der landdelen av kartet er lite detaljert, men med markering av landskapsformasjonar som er karakteristiske sétt frå sjyen. Eit hovudpoeng ved drafta, i tillegg til å vise konturen av land, holmar og skjer, er å oppgje detaljerte opplysningar om djupner ved full fjøro; tidligare vart djupnene oppgjevne i famner, men frå innpå 1900-talet har norske draft gradvis gått over til å vise djupner i meter.   Les meir …
Seglande nordlandsbaatar.jpg
Nordlandsbåt viser til opne båtar av ymse størrelsar som tradisjonelt har vorte bygd i Nordland og Troms. Ein nordlandsbåt av ny type (etter begynnelsen av 1800-talet) har rette og høge stamnar som står mesta vinkelrett på kjølen og langt, lett, slankt skrog. Nordlandsbåtane er klinkbygde og har både årar og råsegl.   Les meir …
Shnyaka.gif
Sjnjaka (russ. шняка, шнека el. шнек) er ein tradisjonell nordvestrussisk og austsamisk open, spissgatta fiskebåt med årar og segl. Eit karakteristisk trekk ved sjnjakaen så vel som med eldre skoltebaskar og liknande båtar, er at borda er sauma heller enn klinka. Sjnjakaen som vi kjenner han frå 1800-talet hade normalt ei totallengd på 7–12 m, førte éi master med råsegl eller sprisegl og hade mannskap på fire. Lasteevnen var normalt 2,5–4 tonn. Dei störste fartya hade òg mesanmaster med gaffelsegl, så vel som baugspryt med fokk.   Les meir …
Magdalena og de tvende Doetre Krsund.jpg
Ein slupp er ei lita seglskute, oftast med éi todelt master med gaffelsegl og tre forsegl. Han har permanent baugspryd eller klyverbom. Sluppen vart i store trekk bygd og rigga som ein kutter, men var oftast mindre enn kutterane.   Les meir …
Skaarungen.jpeg
Ein åfjordsbåt eller åfjording er ein tradisjonell open, spissgatta ro- og seglbåt frå Fosen, Namdalen og området kring Trondheimsfjorden. Namnet «åfjordsbåt» kjem av at den viktigaste plassen der dessa båtane har vorte bygd er Åfjorden i Fosen. Typiske trekk for åfjordsbåten, som på Nordmør gjerne blir kalla grisbåt, er lang og grunn kjøl og rette og bratte stamnar. Åfjordsbåtane er tradisjonelt rigga med eit relativt høgt og smalt, symmetrisk råsegl. De störste båtane kan ha eit toppsegl òg.   Les meir …

Musikk

Malkit Singh.jpg
Bhangṛā (pandjābī ਭੰਗੜਾ (gurmukhī), بھنگڑا (sjahmukhī), [ˌpɐŋgɽɑː]; hindī भाँगड़ा, ['bʱɑ:ŋgɽɑ:]), ofte kalla pandjābīpop, er ei livlig danse- og musikkform som oppstod i Pandjāb i India og Pakistan. Bhangṛā er tradisjonelt sett ein folkedans og ikkje ei musikkform, men fram mot slutten av 1900-talet har tydinga gått meir og meir over til å referere til både ein musikkgenre og ein dans. Bhangṛāen har eit sterkt rytmisk driv og slaginstrumenta spelar ein sentral rolle.   Les meir …
Haendel.jpg
Georg Friedrich Händel eller George Frideric Handel (168514. april 1759) var ein tyskfødd barokkomponist som i vår tid er særlig kjent för oratoriet The Messiah (Messias) og orkesterverka The Celebrated Water Musick og Musick for the Royal Fireworks. Georg Friedrich Händel vart fødd den 23. februar 1685 i Halle i det davarande kurfyrstedømmet Brandenburg ått föreldra Georg Händel (16221697) og Dorothea Taust (16511730). Sjølv om faren gjorde sitt beste för å halde han unna musikken og pense han inn på advokatyrket i staden, viste Georg Friedrich tydelig talent för tangentspel alt i sjuårsalderen. Ni år gammel begynte Georg Friedrich å komponere musikk.   Les meir …
KJJ-outdoors-06-for-Wiki.jpg
Dr. Kattassery Joseph Yesudas (f. 10. januar 1940), mest kjent som Yesudas, er ein kjent sør-indisk songar. Yesudas er ein malayaḷisk songar og representant för den karnatiske musikken. Han vart påmeldt musikkakademiet i Thirupunithura og vann ein gullmedalje för musikk i ei lokal tevling i Fort Kochi berre sju år gammel. I karrieren sin har han sunge meir enn 30 000 songar för tusenvis av indiske filmar på mange språk — inkludert tamiḷ, kannada, gudjarati, telugu og bengali.   Les meir …
Kr. Halse (1907) Folkemusik fra Nordmoere s. 01 (omslag).jpg
Kristian Halse (18581939) var ein lærar, kirkjesongar og tradisjonsinnsamlar frå Halsa, seinare òg busett i Todalen i Stangvik i novarande Surnadal kommune. Han er kjent för å ha samla inn folketonar frå Nordmør, blant anna etter Gråvinn (Ola Kvande). Kristian Halse var far ått læraren, författaren og spelmannen Leif Halse.   Les meir …
Yrvum cover.jpg
Laila Marie Yrvum (f. 1953) er ein songar, musikar og tradisjonsinnsamlar av romanislekt frå Tynset og Alvdal i Nord-Østerdalen og med røter frå Nordmør. Laila Yrvum blir rekna blant dei viktigaste förmidlarane av romanifolket sin kultur i Norge i dag. Laila har budd mykje på Raufoss, men er i dag busett på Moss i Østfold.   Les meir …

Mat

C01989 Langholmen (Aure kommune).jpg
Langholmen (D på Langholma) er eit fråflytta fiskevær på ei langstrekt samling av tettliggjande holmar utom Golmøya i Aure kommuneNordmør. Dei første fast busette vi veit om er registrert i kirkjebøkerne frå 1751 og framover, og dei siste fastbuande flytta frå Langholmen i 1970-åra. Været Langholmen, som opprinnelig haurde til Golmå, låg under væreigarar i Kristiansund i hundre år: under Christie-familien frå 1822 til 1910, og under Hans Christian Olaus Aass frå 1910 til 1923, da Langholmen kom på lokale hender.   Les meir …
Samosa 1.jpg
Samōsā (hindī समोसा [sɐ'mo:sɑ:], marāṭhī सामोसा [sɑ:'mo:sɑ:]) er ein indisk matrett som består av trekanta, frityrsteikte porsjonspaiar med grønsaks- eller kjøttfyll, særlig med potet, løk og erter. Retten oppstod trulig i Uttar Pradesh og er no vanlig i India, Pakistan, Burma og nordetter til Uzbekistan. I tillegg kjenner vi han i andre land med indiske eller pakistanske innvandrarmiljø.   Les meir …
Økokasjrút er læra om kva mat som er lovlig og etisk å eta ut frå både halakhá og ut frå eit breidare hensyn til økologi og berekraftig utvikling. Uttrykket økokasjrút vart først teke i bruk av Renewal-rabbinaren Zalman Schachter-Shalomi.   Les meir …

Språk

Eilert Moe (18791936) var ein lærar, dialektforskar og målmann frå Rindal kommuneNordmør. Eilert Pedersen Moe vart fødd fredag 3. januar 1879 og døpt i Rindal kirkje søndag 2. februar samma året som son ått skulelærar Peder Magnussen Moe (f. 1854), som opprinnelig var frå Stjørdalen), og Marit Evensdtr., f. Onsøyen, som opprinnelig kom frå Buvika i Skaun kommune. Eilert utdana seg til lærar ved Tromsø seminar og tok deretter skulepostar i Soknedalen og Meldalen före han fikk lærarpost i Romundstad krets i Rindal kommune, der han vart varande resten av livet.   Les meir …
Ganander Grammatica Lapponica (1743).png
Henrik Johansson Ganander (f. i Åbo (Turku) i Finland, d. 1752 i Sjundeå (Siuntio) i Finland), òg skreve Henricus Ganander Abœnsis, var ein finlandsk prest som er mest kjent för verket Grammatica Lapponica (1743) — ein samisk grammatikk med grunnlag i tornesamisk, den sørvestligaste hovuddialekten av nordsamisk. Frå 1731 til 1744 var Henrik Ganander kapellan i Karesuando ved det som i dag er grensa mellom Sverige og Finland. Frå 1743 til han dødde i 1752 var han kyrkoherde i Sjundeå (Siuntio) i Sør-Finland, kring 4 mil vestom Helsingfors.   Les meir …
Jevanisk, òg kalla jødegresk, er ein gresk dialekt som tradisjonelt har vorte tala og skreven av romaniotes. Dialekten har opphav i koiné (Ελληνική Κοινή) med hebraiske innslag og har tradisjonelt vorte skreven med ein variant av hebraisk skrift. Dialekten er no utdøydd som morsmål.   Les meir …
Johan Austboe.jpg
Johan Austbø (fødd 23. oktober 1879 i Lavik i Høyanger kommune i Ytre Sogn, død 22. desember, 1945Hokksund i Øvre Eiker kommune) var lærar, dansar, diktar, komponist, songar og målmann. Han vart utdana ved lærarseminaret på Elverum, var tilsett som lærar i Frønningen og Fresvik, og flytta seinare til Lepsøy i Os i Hordaland, före han etablerte seg i Skotselv i Buskerud fylke. Der var han lærar ved Hæreskolen og Skotselv skole i fleire tiår. Austbø spela ei sentral rolle i etableringa av Den norske folkeviseringen tidlig i 1920-åra I boka Folkedansen i 20 år 1903-1923 skildrar han ei reise til Færøyane i 1911, der ein delegasjon på 70 nordmenn reiste för å hente impulsar frå færøysk sogedans.   Les meir …
Dei følgjande utdraga frå innleidingsdelen av lensmann Jens Nielsen Nærrebø si dagbok (1677–1704) er svært interessante fördi dei hører med til dei tidligaste utførlige skildringane av jødisk liv og tru i eit dokument frå Norge. Teksten er, såvidt det kan dømmast, skreven av frå ei anna kjelde — kanskje eit trykt verk, men meir trulig eit otrykt manuskript; og mesta heilt sikkert opprinnelig författa av ein dansk luthersk prest eller ein annan velutdana danske med heller ojamne hebraiskkunnskapar men desto betre kjennskap til datidas kristne syn på jødedommen. Mange av detaljane er presise — slik som omsettinga av dei tretten aspekta, medan andre av dem er mykje overdrevne eller förvridd av polemiske grunnar — den opprinnelige författaren sine sterkt anti-jødiske haldningar, som er typiske för mange av dei lutherske teologane på den tida med sin ofte meir eller mindre antisemittiske erstatningsteologi, skin tydelig gjenom mange stader.   Les meir …
Otto Jespersen (18601943) var ein dansk språkforskar. Otto Jespersen vart fødd måndag den 16. juli 1860 i Randers i Danmark som son ått herredsfoged og justitsråd Jens Bloch Jespersen (død 1870) og Sophie Caroline, f. Bentzien. Han vart dimittert frå Frederiksborg Skole i 1877. I tida 18931925 var han professor i engelsk språk ved Københavns Universitet. Forskinga hans heldt så høgt nivå at bøkerne hans om engelsk språk og grammatikk vart bruka ved dei engelske universiteta. Boka Fonetik (1897–1899) blir stadig rekna som ein milepåle innaför den europeiske språkvitskapen.   Les meir …

Personar

David Simonsen (18531932) var ein dansk rabbinar med utdaning frå København og Breslau (det novarande Wrocław i Polen) som var overrabbinar för Det mosaiske Troessamfund i København frå 1892 til 1902. Den store boksamlinga hans, som dekkjer mange humanistiske disiplinar og språkområde, og arkivet hans vart overteke av Det Kongelige Bibliotek i København i 1932.   Les meir …
John Moses d.y.jpg
John Moses d.y. (17811849) var ein förretningsmann frå Christiansund som blant anna representerte Christianssund under eidsvollsförhandlingane i 1814. Han haurde til det såkalla svenskepartiet der i lag med Wedel, Løvenskiold, Jacob Aall, Grøgaard, Mørk, Sorenskrivar Bryn, fut Erikstrup og Blom. Kring 1830 oppheldt John Moses seg i Trondheim ei tid. Seinare flytta han til London, der han dødde i 1849.   Les meir …
Trine Skei Grande(Audun Halaas).jpg
Trine Skei Grande (f. 2. oktober 1969 i Overhalla i Namdalen) er ein norsk politikar og ledar av Venstre sidan 2010. I perioden 2005–09 var ho medlem av Stortingets familie- og kulturkomité. Grande var toppkandidat för Venstre i Oslo ved stortingsvalet i 2009. Grande var medlem av Nord-Trøndelag fylkesting 1991–95, og ho har vore lærar og førelesar i sosialfag ved Høgskulen i Nord-Trøndelag på Levanger. Ho var informasjonssekretær i Norsk Studentunion 1994–1995, generalsekretær i Noregs Bygdeungdomslag 1995–1997 og generalsekretær i Landsrådet for Norges barne- og ungdomsorganisasjonar 1997–1999.   Les meir …

Personlige verkty